Jedno zaproszenie na jedno badanie. I o 19 procent mniej zachorowań na raka jelita grubego. Wyniki 13-letniego badania, którego pierwszym autorem jest profesor z ursynowskiej Onkologii, właśnie ukazały się w „The Lancet" - jednym z najbardziej prestiżowych pism medycznych na świecie.

Prof. dr hab. n. med. Michał F. Kamiński, kierownik Kliniki Gastroenterologii Onkologicznej Narodowego Instytutu Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie na Ursynowie, jest pierwszym autorem przełomowej publikacji w „The Lancet". Artykuł przedstawia wyniki badania NordICC - jednego z najważniejszych badań na świecie oceniających skuteczność kolonoskopii w profilaktyce raka jelita grubego. To efekt 13 lat obserwacji ponad 84 tysięcy uczestników z Polski, Norwegii i Szwecji.

Jedna kolonoskopia. Jeden wynik: -19 procent

W badaniu NordICC wzięło udział 84 583 kobiet i mężczyzn w wieku 55–64 lat, wylosowanych z rejestrów ludności. Jedni dostali zaproszenie na jednorazową kolonoskopię przesiewową. Drudzy — nie. Po 13 latach badacze sprawdzili, u kogo i jak często pojawił się rak jelita grubego. Wynik jest wyraźny: rak jelita grubego rozpoznano u 1,46 proc. osób zaproszonych na badanie i u 1,80 proc. tych, którzy zaproszenia nie otrzymali. Różnica wynosi 19 procent.

Kolonoskopia jest badaniem wyjątkowym, ponieważ może działać na dwóch poziomach. Pozwala wykryć raka jelita grubego, ale może też zapobiec jego rozwojowi, jeśli podczas badania usuniemy polipy, z których w przyszłości mógłby powstać nowotwór.

- mówi prof. Michał Kamiński, kierownik Kliniki Gastroenterologii Onkologicznej NIO, pierwszy autor publikacji w „The Lancet".

Skala robi różnicę

Na pierwszy rzut oka różnica 0,34 punktu procentowego może wyglądać skromnie. Ale rak jelita grubego dotyka blisko dwóch milionów ludzi rocznie na świecie - w tym około 20 tysięcy Polaków. Gdy badanie obejmuje setki tysięcy osób, kilka mniej zachorowań na każde tysiąc zaproszonych przekłada się na tysiące unikniętych przypadków choroby.

Te wyniki trzeba czytać w dwóch perspektywach. Dla pojedynczej osoby różnica procentowa może wydawać się niewielka. Ale w zdrowiu publicznym patrzymy na całe populacje. Przy tak częstym nowotworze, jakim jest rak jelita grubego, kilka mniej zachorowań na każde 1000 zaproszonych osób oznacza realną korzyść.

- mówi prof. Jarosław Reguła, współautor publikacji i wieloletni kierownik Kliniki Gastroenterologii Onkologicznej NIO.

Tylko co trzeci Polak idzie na badanie!

Badanie ujawniło też, że na kolonoskopię zgłosiło się zaledwie 42 proc. zaproszonych. W Polsce tylko 33 proc. - znacznie mniej niż w Norwegii (60,7 proc.). Ci, którzy rzeczywiście wykonali badanie, zyskiwali o wiele więcej - ich ryzyko zachorowania było niższe aż o 45 procent.

NordICC pokazuje, że w profilaktyce nie wystarczy zaoferować skutecznego badania. Trzeba jeszcze tak zorganizować program, aby pacjenci rozumieli jego znaczenie i chcieli w nim uczestniczyć. Zgłaszalność jest jednym z kluczowych warunków skuteczności badań przesiewowych.

- podkreśla prof. Michał Kamiński.

Udział prof. Kamińskiego jako pierwszego autora publikacji w „The Lancet" to znaczące osiągnięcie polskiej nauki i potwierdzenie międzynarodowej pozycji ursynowskiego NIO w dziedzinie profilaktyki nowotworów. Wyniki badania NordICC będą mieć bezpośrednie przełożenie na organizację programów przesiewowych na całym świecie - w tym w Polsce.