Ministerstwo Rozwoju i Technologii przygotowuje przełomowe zmiany w prawie dotyczącym spółdzielni mieszkaniowych. Nowe przepisy mają na celu zwiększenie transparentności zarządzania oraz wzmocnienie pozycji członków spółdzielni. Niewykluczone, że nie każdy będzie mógł zostać członkiem zarządu spółdzielni!

Funkcjonowanie spółdzielni mieszkaniowych od lat budzi duże emocje wśród mieszkańców. Członkowie spółdzielni regularnie zgłaszają problemy związane z brakiem transparentności, ograniczonym wpływem na decyzje zarządów oraz trudnościami w nadzorze nad działaniami władz tych podmiotów. Procedury wyboru i odwoływania zarządów bywają nieprzejrzyste, a biurokracja często utrudnia realny udział lokatorów w zarządzaniu wspólnym majątkiem.

Poseł Grzegorz Macko (PiS) skierował do Ministerstwa Rozwoju i Technologii interpelację, w której zwrócił uwagę na najczęściej zgłaszane przez mieszkańców problemy:

• brak przejrzystości i demokratyczności w funkcjonowaniu spółdzielni,
• ograniczone możliwości nadzoru i wpływu na wybór władz,
• niejasne procedury, które utrudniają odwołanie zarządu nawet w przypadku kontrowersyjnych decyzji,
• ryzyko ponoszenia nieuzasadnionych kosztów przez członków spółdzielni,
• brak skutecznych mechanizmów ochrony prawnej w sytuacjach konfliktowych.

Poseł zapytał m.in. o plany legislacyjne resortu, analizę zgłaszanych problemów oraz o rozwiązania mające zapewnić większą ochronę prawną dla członków spółdzielni w sporach z zarządami.

Kadencje dla członków zarządu?

Ministerstwo potwierdziło, że funkcjonowanie spółdzielni mieszkaniowych jest jednym z priorytetowych obszarów działań resortu. Opracowany został projekt ustawy o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oraz niektórych innych ustaw, który został już wpisany do wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów.

Wśród najważniejszych propozycji znalazły się:

• Ograniczenie katalogu pełnomocników na walnych zgromadzeniach do osób bliskich oraz adwokatów i radców prawnych, co ma zwiększyć autentyczność reprezentacji członków.
• Rezygnacja z głosowań zdalnych nad uchwałami walnego zgromadzenia, które były dopuszczone w okresie pandemii.
• Doprecyzowanie przepisów dotyczących możliwości dochodzenia przez członków roszczeń o ustanowienie odrębnej własności lokalu w przypadku bezczynności spółdzielni.

Ponadto resort prowadzi analizę kompleksowych rozwiązań mających na celu:

• usprawnienie funkcjonowania spółdzielni,
• zwiększenie transparentności działań zarządów,
• poszerzenie uprawnień członków spółdzielni,
• wprowadzenie obowiązku określania w statutach wymogów wobec kandydatów na członków zarządu, nie każdy będzie mógł zostać prezesem
• rozważenie kadencyjności zarządów, przy zachowaniu decyzyjności po stronie członków,
• obligatoryjne głosowanie nad odwołaniem członka zarządu, który nie otrzymał absolutorium.

Ministerstwo podkreśliło, że ostateczny kształt przepisów zależeć będzie od przebiegu konsultacji społecznych i prac parlamentarnych.

Ograniczenia nadzoru państwowego i rola członków

Resort zaznaczył, że spółdzielnie mieszkaniowe są osobami prawnymi prawa prywatnego, korzystającymi z szerokiej autonomii.

Ministerstwo nie posiada uprawnień władczo-nakazowych wobec tych podmiotów – to członkowie spółdzielni, poprzez swoje decyzje i aktywność, kształtują zasady funkcjonowania i mają realny wpływ na kwestie majątkowe oraz finansowe.

- napisano w odpowiedzi na zapytanie posła.

W Sejmie działa specjalny zespół parlamentarny pod przewodnictwem posła Kamila Wnuka (Polska 2050), w którym uczestniczą przedstawiciele resortów, parlamentarzyści oraz reprezentanci środowiska spółdzielczego. Celem zespołu jest wypracowanie kompleksowych rozwiązań prawnych, które mają poprawić funkcjonowanie spółdzielni i realnie zwiększyć ochronę praw członków.

Na razie nie wiadomo, kiedy zapowiadane zmiany w przepisach miałyby zostać uchwalone przez parlament.