Skąd się wzięły niebiesko-czerwone tabliczki? Mają już 30 lat

Każdy mieszkaniec Ursynowa mija je codziennie, ale mało kto wie, skąd się wzięły. Niebiesko-czerwone tablice Miejskiego Systemu Informacji z nazwami ulic i obszarów, takich jak Kabaty czy Stary Imielin, mają już 30 lat. Zanim powstały, urzędnicy podpatrywali Londyn, Paryż i Boston, a Warszawa tonęła w szyldowym chaosie.

Połowa lat 90. Ulice stolicy zdominowały budki z hamburgerami, blaszane stragany i krzykliwe reklamy pisane kilkoma czcionkami naraz. W oznakowaniu ulic i budynków panowała pełna dowolność. We wrześniu 1996 roku rada ówczesnej gminy Warszawa-Centrum podjęła uchwałę o wprowadzeniu Miejskiego Systemu Informacji. Początki były dość nietypowe.

Zaczynaliśmy jako Biuro Miejskiego Systemu Informacji w ramach Straży Miejskiej Gminy Warszawa-Centrum, ponieważ pieniądze szły z budżetu bezpieczeństwa. To trwało krótko, wkrótce powstało osobne biuro w jednostce miasta, zostałem jego dyrektorem. W 2005 r. weszliśmy w struktury Zarządu Dróg Miejskich i staliśmy się wydziałem.

- wspomina Michał Trzciński, naczelnik wydziału Miejskiego Systemu Informacji w ZDM.

Żadne polskie miasto nie próbowało wcześniej stworzyć czegoś podobnego. Sfotografowano istniejące tablice i drogowskazy, a mieszkańców pytano, jak postrzegają przestrzeń wokół siebie. Ankiety trafiły do rad miejskich m.in. w Londynie, Paryżu i Toronto. Najwięcej nauczył Boston, który porządkował jednocześnie oznakowanie, przepisy i reklamy. O zdanie poproszono też varsavianistów, językoznawców, historyków i architektów.

Ustalone wtedy zasady działają do dziś: niebieskie tło, białe litery i czerwień dla nazwy obszaru, a w strefach zabytkowych brąz. Główne ulice podzielono na prostopadłe i równoległe do Wisły, bo to rzeka jest naturalnym punktem orientacyjnym.

Ursynów ma 13 "małych ojczyzn"

System najpierw objął gminę Warszawa-Centrum, podzieloną na 45 obszarów. Później dołączyły gminy tzw. wianuszka, w tym Ursynów. Dziś cała Warszawa liczy 143 obszary MSI, a ich granice wyznaczały uchwałami rady dzielnic.

Na Ursynowie jest ich 13: Ursynów Północny, Ursynów-Centrum, Stary Imielin, Natolin, Kabaty, Stary Służew, Wyczółki, Pyry, Dąbrówka, Grabów, Jeziorki Północne, Jeziorki Południowe i Skarpa Powsińska. To te nazwy widnieją na czerwonych polach tablic. Podział miał nie tylko ułatwiać orientację, ale też wzmacniać lokalną tożsamość.

Warszawa była miastem zburzonym i ciągle jeszcze jest miastem odbudowywanym. (...) W większości przypadków do dziś pozostała jedynie nazwa, używana w nowych warunkach w sposób często bardzo dowolny. Projekt MSI przywraca nazwom obszarów znaczenie.

- czytamy w broszurze promującej system z 1996 roku.

Tabliczka, która może uratować życie

Tablice to nie tylko estetyka. Kto dzwoni po pogotowie czy policję, musi umieć powiedzieć, gdzie jest, dlatego nikt nie może powiesić na budynku tabliczki adresowej według własnego pomysłu. System ma też swoje smaczki. Na modułach przy zabytkach można przeczytać, kto mieszkał w danym miejscu i co się tam działo. Tablica przy Hotelu Europejskim przypomina na przykład, że to tu Wokulski z "Lalki" wydał swój bankiet.

Charakterystyczne tabliczki zaprojektowało Towarzystwo Projektowe, nagrodzone za tę pracę m.in. amerykańskim wyróżnieniem Design Distinction. Warszawskie rozwiązania podpatrują dziś inni. Własne systemy wprowadziły m.in. Łódź, Wrocław, Poznań i Bielsko-Biała, a w ostatnich latach robi to Kraków.