Lekarz balneolog jest specjalistą wykwalifikowanym w leczeniu uzdrowiskowym, co sprawia, że zdecydowanie najłatwiej można spotkać go w sanatoriach i szpitalach rehabilitacyjnych. Zajmuje się on balneologią – dziedziną medycyny uzdrowiskowej, polegającą na leczeniu wodami podziemnymi. Lekarz balneolog jest uprawniony do przeprowadzania zabiegów hydroterapeutycznych, a także zabiegów peloidoterapeutycznych, w których wykorzystuje się borowinę.

Balneologia – dziedzina lekarza balneologa

Balneologia to jedna z najstarszych i najpowszechniejszych dziedzin medycyny uzdrowiskowej, wykorzystywanej w głównej mierze w sanatoriach i szpitalach rehabilitacyjnych o różnym profilu. Początki jej rozwoju sięgają czasów starożytnych – już w antycznej Grecji, Rzymie i Egipcie stosowano kąpiele o właściwościach leczniczych. Ponowny rozkwit tej dziedziny medycyny przypada na XVII, XVIII i XIX w., kiedy to odkryto drogocenne właściwości, jakie kryją się za wodą mineralizowaną. W Polsce za ojca balneologii uznaje się Wojciecha Oczko, który w połowie XVI w. w swoim dziele zawarł klasyfikację wód leczniczych. Z kolei oficjalnym twórcą tej dziedziny medycyny uzdrowiskowej jest Józef Dietl, który popularyzował ośrodki uzdrowiskowe w Polsce.

Kiedy warto skorzystać z pomocy balneologa?

Z pomocy lekarza balneologa najczęściej można skorzystać w sanatoriach i ośrodkach uzdrowiskowych. Zabiegi przeprowadzane przez tego specjalistę są najbardziej pomocne dla pacjentów, zmagających się z chorobami przewlekłymi, ponieważ jednym z fundamentalnych założeń balneologii jest wzmacnianie odporności. Nie bez znaczenia przy tym jest to, że większość zabiegów przeprowadzanych przez balneologa ma również działanie relaksacyjnie, co pozytywnie wpływa na nastrój i samopoczucie pacjentów. Zabiegi balneologiczne polecane są głównie przy: chorobach zwyrodnieniowych stawów, problemach ginekologicznych, zapaleniach kości, stawów i mięśni, a także  w nerwicach i bezsenności.

Zabiegi balneologiczne

W ośrodkach o profilu uzdrowiskowym łączy się tradycyjne metody leczenia z nowoczesnymi. W leczeniu chorób przewlekłych zastosowanie znajdują zabiegi balneologiczne, które przeprowadzane są pod okiem lekarza balneolog. Ta dziedzina medycyny uzdrowiskowej bazuje wyłącznie na niefarmakologicznych metodach leczenia. Najpopularniejszym zabiegiem balneologicznym są zabiegi hydroterapeutyczne, w których wykorzystuje się wody bogate w substancje mineralne: siarkę, sód i magnez. Wśród nich największym uznaniem i zainteresowaniem cieszą się kąpiele, w tym:

• Kąpiel borowinowa, w której wykorzystuje się borowinę (peloidy), która jest zawiera wiele drogocennych substancji i związków mineralnych w tym: pektyny, bituminy, celulozę, kwasy huminowe, fulwokwasy, ligniny i fitohormony. Wskazaniem do jej zastosowania są choroby reumatyczne i zwyrodnieniowe, stany zapalne stawów, kości i mięśni, a także choroby kobiecie: nadżerki, zapalenia pochwy, problemy z płodnością. Z kolei przeciwwskazaniem do stosowania kąpieli borowinowych są nowotwory, żylaki, ciąża, złamania kości i krwawienia z dróg rodnych.
• Kąpiel perełkowa, którą przeprowadza się w specjalnej wannie z wodą o temperaturze 37-39 stopni Celsjusza. Wprowadza się do niej powietrze pod ciśnieniem 3-4 atmosfer. Kąpiele te polecane są przy chorobach zwyrodnieniowych stawów, chorobach mięśni, zapaleniach nerwów i nerwicach. Są one również nieocenione w walce z bezsennością. Kąpieli perełkowych nie należy stosować przy niewydolności krążeniowo-oddechowej, chorobach zakaźnych, stanach zapalnych skóry, a także w czasie ciąży i menstruacji.
• Kąpiele solankowe, które są bogatym źródłem wielu substancji mineralnych w tym: jonów sodowych, chloru, siarki, magnezu, potasu i boru. Polecane są one w szczególności przy chorobach reumatycznych, astmie oskrzelowej, otyłości, zaburzeniach krążenia, nerwicy, chorobach kobiecych, chorobach skórnych i przy rekonwalescencji pourazowej. Kąpieli solankowych należy zaniechać przy gruźlicy, niewydolności krążenia, osteoporozie, wadach serca, niedoczynności tarczycy, nowotworach, ciąży i menstruacji.

Źródła:

1. Drobnik J., Malcewicz M., Józefowski P., Medycyna uzdrowiskowa – współczesne lecznictwo uzdrowiskowe w Polsce. Family Medicine & Primary Care Review. 2011; 13: 103-108.
2. Frejowska M., Wodolecznictwo w profilaktyce i w terapii. http://www.fizjoterapeutom.pl/files/27/Wodolecznictwo_w_profilaktyce_i_terapii.pdf