Androlog – kiedy warto się do niego zgłosić i jak wygląda pierwsza wizyta

Wielu mężczyzn odkłada wizytę u lekarza z powodu problemów intymnych albo trudności z poczęciem dziecka. Często wynika to ze wstydu lub z przekonania, że „samo przejdzie”. Tymczasem zdrowiem męskiego układu płciowego zajmuje się osobna dziedzina medycyny – andrologia – a rozmowa z lekarzem, który na co dzień zajmuje się takimi problemami, zwykle jest prostsza, niż się wydaje.

Kim jest androlog?

Androlog to lekarz, który zajmuje się zdrowiem reprodukcyjnym i seksualnym mężczyzn. W Polsce andrologia nie jest osobną specjalizacją lekarską, dlatego andrologami są najczęściej urolodzy lub endokrynolodzy z dodatkowym przygotowaniem w tej dziedzinie. Androlog ocenia pracę jąder, gospodarkę hormonalną, płodność oraz funkcje seksualne i w razie potrzeby współpracuje z innymi specjalistami, na przykład z seksuologiem, kardiologiem albo ginekologiem partnerki.

Z jakimi problemami można się zgłosić?

Najczęstsze powody wizyty to:

• trudności z poczęciem dziecka – o niepłodności mówi się, gdy para przez 12 miesięcy regularnie współżyje bez zabezpieczenia, a ciąża nie następuje; diagnostyka powinna obejmować oboje partnerów;
• problemy z erekcją, które powtarzają się przez kilka tygodni;
• przedwczesny lub opóźniony wytrysk, jeśli jest źródłem stresu dla mężczyzny albo pary;
• spadek libido, przewlekłe zmęczenie, pogorszenie nastroju i kondycji, które mogą mieć związek z niedoborem hormonów;
• ból, obrzęk lub uczucie ciężkości w mosznie, poszerzone żyły powrózka nasiennego (żylaki powrózka);
• skrzywienie prącia, które utrudnia współżycie;
• powiększenie gruczołów piersiowych u mężczyzny;
• chęć omówienia trwałych metod antykoncepcji, takich jak wazektomia.

Każda wyczuwalna, nowa zmiana w jądrze – także niebolesna – wymaga szybkiej konsultacji lekarskiej i nie powinna czekać na planową wizytę.

Jak wygląda pierwsza konsultacja andrologiczna?

Wizyta zaczyna się od szczegółowej rozmowy. Lekarz pyta o objawy i czas ich trwania, przebyte choroby i operacje, przyjmowane leki i suplementy, styl życia (sen, aktywność fizyczna, alkohol, palenie), a przy problemach z płodnością – także o dotychczasowe starania o dziecko. Szczere odpowiedzi ułatwiają postawienie trafnego rozpoznania.

Kolejnym etapem jest badanie fizykalne, czyli ocena narządów płciowych, jąder i najądrzy oraz powrózków nasiennych. Badanie jest krótkie i odbywa się z poszanowaniem intymności pacjenta.

Na podstawie wywiadu i badania lekarz może zlecić badania dodatkowe, na przykład:

• badania hormonalne z krwi (m.in. poziom testosteronu, LH, FSH, prolaktyny), najczęściej pobierane rano;
• badanie nasienia (seminogram), wykonywane według zaleceń Światowej Organizacji Zdrowia – przed badaniem zaleca się zwykle od 2 do 7 dni wstrzemięźliwości seksualnej;
• USG moszny z oceną przepływów, które pozwala ocenić jądra i wykryć żylaki powrózka nasiennego;
• podstawowe badania ogólne, takie jak morfologia, glukoza czy lipidogram.

Jak przygotować się do wizyty?

Warto zabrać ze sobą wyniki wcześniejszych badań, wypisy ze szpitala i listę przyjmowanych leków oraz suplementów. Dobrze jest też zanotować, kiedy pojawiły się objawy i co je nasila. Mieszkańcy stolicy i okolic mogą umówić konsultację u androloga w Warszawie; przy wizycie prywatnej skierowanie nie jest potrzebne. Jeśli wizyta dotyczy płodności, pomocne będą także wyniki badań partnerki.

Dlaczego nie warto zwlekać?

Część problemów, z którymi mężczyźni trafiają do androloga, ma przyczyny ogólnoustrojowe. Zaburzenia erekcji bywają na przykład wczesnym sygnałem chorób serca i naczyń, cukrzycy lub zaburzeń hormonalnych, dlatego ich diagnostyka służy nie tylko życiu intymnemu, ale i ogólnemu zdrowiu. Z kolei w przypadku starań o dziecko wczesna ocena płodności męskiej pozwala parze szybciej zaplanować dalsze kroki.

Rozmowa o zdrowiu intymnym bywa trudna, ale dla lekarza to codzienna część pracy. Im wcześniej problem zostanie oceniony, tym więcej możliwości postępowania ma lekarz i pacjent.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarskiej.