Awantura o Farbiarską. Sąsiedzi nie chcą "Puławskiej-bis"

Bunt na Zielonym Ursynowie. Mieszkańcy ulicy Farbiarskiej weszli w ostry spór z urzędnikami o planowaną przebudowę drogi. Obawiają się utraty gruntów, wycinki drzew i przymusowego sąsiedztwa miejskich autobusów. Nawet radni mają co do planów ratusza poważne wątpliwości.

Zamieszanie wokół ulicy Farbiarskiej na Zielonym Ursynowie to konflikt na linii mieszkańcy - urząd, wywołany planami kompleksowej przebudowy tej dwukilometrowej drogi. Stawką w sporze jest z jednej strony budowa upragnionej od dekad kanalizacji, a z drugiej  widmo przymusowych wywłaszczeń prywatnych posesji na mocy tzw. specustawy drogowej.

Protestujący nie zgadzają się na projekt, który zakłada wycinkę drzew, utratę przydomowych podjazdów i wytyczenie szerokiej jezdni pod miejskie autobusy. Szerzej o planach ratusza pisaliśmy we wcześniejszym artykule.

Na poniedziałkowym spotkaniu radnych w tej sprawie stawiła się dwudziestoosobowa reprezentacja mieszkańców ulicy Farbiarskiej. Grupa stanowczo protestuje przeciwko przebudowie drogi w formie proponowanej przez dzielnicę.

::news{"type":"see-also","item":"44165"}

Brak infrastruktury kontra przymusowe wywłaszczenia

Stan ulicy Farbiarskiej podsumował na wstępie naczelnik ursynowskiego wydziału infrastruktury Adam Boniecki.

Obecny stan to spękania, łaty, brak kanalizacji i odwodnienia, a oświetlenie opiera się na słupach energetycznych. Miasto st. Warszawa posiada tytuł prawny do minimalnej części nieruchomości pod tą drogą. Reszta to nieruchomości prywatne lub o nieustalonym właścicielu. Jakiekolwiek większe prace na pozwolenie na budowę są prawnie niemożliwe.

Dlatego podjęto decyzję o budowie drogi w oparciu o ustawę o szczególnych warunkach realizacji inwestycji drogowych

- tłumaczył.

Zastosowanie trybu specustawy drogowej (ZRID) pozwoliło urzędnikom pominąć etap konsultacji społecznych. Zgoda mieszkańców w tym trybie nie jest prawnie wymagana, co budzi ogromne kontrowersje.

Zależność od wodociągów

Piotr Wojtuniak z MPWiK wyjaśniał, że planowane inwestycje wodociągowo-kanalizacyjne są nierozerwalnie powiązane z gruntowną przebudową pasa drogowego.

Prace mają objąć wymianę dwustu metrów starych rur w stronę ulicy Ludwinowskiej oraz budowę zupełnie nowej sieci wodociągowej i kanalizacji sanitarnej na odcinkach od Baletowej do Spornej i Klubowej. Ścieki mają spływać w kierunku ulicy Baletowej. Dyrektor podkreślił, że przy obecnej, wąskiej drodze, gęstym nasyceniu instalacjami podziemnymi oraz braku praw do terenu, MPWiK nie ma szans na uzyskanie pozwoleń na budowę i ułożenie nowych sieci zgodnie z normami odległościowymi.

Rozpoczęcie projektowania kanalizacji dla sąsiedniej ulicy Spornej zależy wyłącznie od wcześniejszego zatwierdzenia rzędnych i układu studni w docelowym projekcie Farbiarskiej. Mieszkańcy okolicznych ulic są więc zakładnikami tej konkretnej inwestycji.

Aby połączyć możliwość wykonania instalacji wodociągowo-kanalizacyjnych i doprowadzić ulicę Farbiarską do odpowiedniego stanu, podjęliśmy decyzję o wyborze biura projektowego, które zaprojektuje ten układ drogowy. Umowa została podpisana w 2025 roku, a proces projektowy opiera się na materiałach wyjściowych. Jednym z nich była zaprezentowana już w 2024 roku koncepcja odwodnienia układu drogowego. Planowany termin zakończenia prac projektowych to wakacje przyszłego roku, choć wiele zależy od płynności poszczególnych uzgodnień

- mówił Piotr Wojtuniak.

O kontrowersyjnej geometrii planowanej drogi opowiedział projektant drogowy Radosław Kryczka.

Mamy tutaj przedstawiony przekrój w takim minimalnym zakresie, jaki jesteśmy zmuszeni wykonać w przypadku ulicy Farbiarskiej.

Mamy jezdnię o szerokości 6,5 metra. Ze względu na to, że ZTM planuje tam ruch autobusów, jest to minimalna dopuszczalna szerokość.

Następnie, żeby zapewnić odpowiednie bezpieczeństwo pieszym, mamy obustronne pasy oddzielające o szerokości pół metra i oczywiście chodniki. Tę szerokość można by było zmniejszyć, na przykład likwidując jeden chodnik, natomiast trzeba zwrócić uwagę na to, że pod jezdnią i pod jej konstrukcją musimy zmieścić sześć innych elementów infrastruktury technicznej, które są niezbędne dla tej drogi i dla Państwa jako mieszkańców. Jest to między innymi wodociąg, istniejąca kanalizacja sanitarna, sieci elektroenergetyczne, teletechniczne i sieć gazowa - i to właśnie one zajmują najwięcej miejsca

- tłumaczył Kryczka.

Awantura o szerokość ulicy

Informacje o docelowej szerokości arterii wywołały żywiołową reakcję obecnych na sali mieszkańców. Wypowiedź projektanta przerywały głośne okrzyki. Przewodniczący Krystian Malesa próbował uspokoić sytuację, co dodatkowo zirytowało protestujących.

„Pan tu tylko pracuje, to my jesteśmy wyborcami!”
„Czekamy 20 lat na kanalizację i co?”

- krzyczeli mieszkańcy.

Projektanci zaplanowali poszerzenie pasa drogowego w miejscach, gdzie pozwalają na to warunki terenowe, aby stworzyć dodatkowe, trzymetrowe pasy zieleni pod nowe nasadzenia drzew. W newralgicznych punktach Farbiarskiej, zwłaszcza przy posesjach od numeru 40 do 84 oraz w rejonie ulicy Czterech Wiatrów, chodniki i instalacje poprowadzono w sposób pozwalający zachować prywatne ogrodzenia. W okolicach cmentarza na rogu ulicy Łagiewnickiej zaplanowano prostopadłe miejsca postojowe, mające zastąpić dotychczasowy dziki parking.

Wiceburmistrz Klaudiusz Ostrowski - odpowiedzialny za inwestycje drogowe w dzielnicy - zwrócił uwagę, że decydujący wpływ na wymiary inwestycji mają rygorystyczne przepisy dotyczące odległości pomiędzy poszczególnymi sieciami.

To nie jest tak, że można sobie je ułożyć, przewód wodociagowy obok przewodu gazowego w odległości 10 centymetrów

- argumentował zastępca burmistrza.

Autobus niezgody

Konieczność budowy jezdni o szerokości sześciu i pół metra potwierdził Zarząd Transportu Miejskiego. To warunek niezbędny do wprowadzenia tam komunikacji autobusowej.

6,5 metra jezdni to niezbędne minimum, bo autobus ma z lusterkami ponad 3 metry szerokości.

Chcę Państwa uspokoić - to nie będzie żadna bardzo częsta linia. Mamy świadomość, że blisko jest Puławska, ale z zachodniej strony są zabudowania i cmentarz. Będzie to linia lokalna (np. 209 lub przedłużenie 192), kursująca co 20-30 minut, obsługiwana standardowymi, 12-metrowymi autobusami. Prawdopodobnie będzie łączyć węzeł przy metrze (np. Stokłosy) i kursować przez Farbiarską do pętli Baletowa

- tłumaczył Łukasz Kacprzak z ZTM.

Wypowiedź wywołała kolejną falę oburzenia.

„Po co ten autobus? Nikt nie chce tego autobusu!”
„400 metrów dalej jest Puławska!”

- odpowiadali okrzykami mieszkańcy.

"Nie chcemy Puławskiej bis!"

Przedstawiciel ZTM powtarzał, że nowa linia musi obsłużyć rozwijającą się zabudowę na zachód od ulicy Farbiarskiej oraz cmentarz w Pyrach. Po jego wystąpieniu czas na swoje pytania otrzymali mieszkańcy.

My już kilka ładnych lat protestujemy przeciwko różnego rodzaju pomysłom. Zgodni byliśmy, razem z burmistrzem, przed budową co do podziału ulicy Farbiarskiej na kilka odcinków. Zresztą takie koncepcje i podpis burmistrza pod nimi mamy - to jest z 2017 roku. I potem wszystko umarło i nagle strzelono nas tą specustawą.

Nie rozumiemy ani projektanta, ani osób, które chcą nam ze spokojnego życia urządzić gehennę.

Jeżeli mówimy nawet o skali makro i budowie tych dróg, to gołym okiem widać, że jeżeli z Ludwinowskiej wyjedzie się ulicą Jeziorki do Baletowej, to dojeżdża się na stację PKP Dawidy w pięć minut. I dlaczego tamtego autobusu nie ma? I dlaczego ktoś chce rozkopać całą ulicę Farbiarską i poszerzyć ją do niebagatelnej szerokości siedmiu metrów? Też tego nie rozumiemy.

Chce nam zabrać, wywłaszczyć nas, chce nam wyciąć drzewa, zrobić dwa chodniki i puścić nam Puławską BIS.

To nie jest tak, że szerokość drogi zmusza projektanta do tego, żeby wyciąć wszystkie drzewa, żeby wyrwać nam te półtora metra z naszych ogrodzeń, z naszych domostw i żebyśmy wyjeżdżając z naszej posesji od razu wyjeżdżali na ulicę i powodowali kolizję. Już w sferze tego bezpieczeństwa pisaliśmy do Państwa też nasze wystąpienie.

Bardzo prosimy jeszcze raz o zastanowienie się nad kontynuacją tego przedsięwzięcia, dlatego że jest ono dla nas po prostu niezrozumiałe

- mówił Pan Andrzej, mieszkaniec ulicy Farbiarskiej.

Pani Małgorzata przedstawiła alternatywną koncepcję wytyczenia trasy dla miejskich autobusów.

Jeżeli Państwo chcą lepiej skomunikować te osiedla czy domy oddalone znacznie od Puławskiej, to puścić autobus ulicą Jeziorki, ulicą Poloneza, ulicą Kujawiaka i wówczas on mógłby obsługiwać także dojazd do cmentarza od drugiej strony

- proponowała.

Kolejne pytania dotyczyły minimalnej szerokości drogi koniecznej do ukrycia podziemnych instalacji. Zgromadzeni zwracali uwagę, że po procedurze wywłaszczenia wielu z nich straci podjazdy i zmuszona będzie parkować we własnych ogródkach. Podnoszono kwestię marginalnego ruchu samochodowego na tej trasie.

Na pierwszych slajdach pokazali Państwo zdjęcia Farbiarskiej. Tam było widać dosłownie 1, 2, 3 samochody. I tak tam jest. Jeżeli to nie są godziny szczytu, to tam ruch jest po prostu bardzo znikomy

- argumentowali mieszkańcy.

Protestujący wypunktowali także problem z konduktami pogrzebowymi, które musiałyby poruszać się po drodze, po której kursują autobusy. Poddano też pod wątpliwość wydolność projektowanej sieci kanalizacyjnej w obliczu intensywnych opadów deszczu.

Co z kanalizacją na ul Spornej?

Osobną kwestią jest sprawa budowy kanalizacji, na którą czekają mieszkańcy ulicy Spornej. Dowiedzieli się właśnie, że ta inwestycja uzależniona jest od przebudowy Farbiarskiej, choć wcześniej mowa była tylko o konieczności wybudowania tylko przepompowni.

Nasza ulica jako jedyna w tej części Zielonego Ursynowa nie jest skanalizowana. Proponowano nam i obiecywano kanalizację tak naprawdę od dwudziestu lat. Tak jak Państwo z MPWiK przedstawili, ta inwestycja zgłoszona była w 2006 roku. Chciałbym przypomnieć, że wcześniej MPWiK wypowiadało się, iż nie jest możliwe skanalizowanie ulicy na przykład Klubowej. Ulica Klubowa została skanalizowana, bo siostrom zakonnym było to potrzebne.

Tymczasem mieszkańcom ulicy Spornej powiedziano, że dalsza inwestycja i podłączenie ulicy Spornej do kanalizacji przy ulicy Klubowej, poprzez ulicę Farbiarską, jest niemożliwe

- mówił pan Łukasz.

Radna Olga Górna z KO, zabierająca głos także w charakterze lokalnej mieszkanki, podważyła konieczność budowy jezdni o szerokości sześciu i pół metra. Powołała się na rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 2022 roku, z którego wynika, że standardem dla tego typu drogi lokalnej jest wymiar pięciu i pół metra.

Pytała o sens tworzenia szerszej jezdni. W jej ocenie jedynym powodem przeskalowania drogi jest chęć wprowadzenia autobusu, który obsłuży zaledwie około pięćdziesięciu domostw leżących poza strefą dojścia do istniejących już przystanków na Puławskiej. Skrytykowała też formę zagospodarowania przestrzeni poza jezdnią. Zaproponowała przeznaczenie pasów zieleni oddzielających ruch kołowy od pieszego na wzdłużne miejsca postojowe z wykorzystaniem przepuszczalnych ekokratek. Zauważyła ponadto "niezrozumiałe odstąpienie od standardowej szerokości chodników wynoszącej blisko dwa metry na rzecz jeszcze szerszych ciągów".

Jakie będą dalsze działania po lipcu 2027 r. i czy na tym etapie możemy jeszcze ten projekt zmienić?

- pytał z kolei radny Paweł Lenarczyk z Otwartego Ursynowa.

Kompromisu nie będzie

Urzędnicy i projektanci zdecydowanie odrzucili oskarżenia o nadmierne poszerzanie pasa drogowego. Tłumaczyli konsekwentnie, że wynikająca z projektu łączna szerokość 11,5 metra podyktowana jest wyłącznie rygorystycznymi wymogami dla infrastruktury podziemnej.

Wiceburmistrz Ostrowski i zespół projektowy wyjaśniali, że nawet zwężenie samej jezdni i rezygnacja z autobusu nie zmniejszy całkowitej szerokości pasa drogowego. Zaoszczędzony metr musiałby powiększyć przyległe trawniki, aby pomieścić pod ziemią kable i rury. Projektant Konrad Ślusarczyk stanowczo wykluczył sugestię radnej Górnej o pionowym, warstwowym układaniu instalacji. Wymogi eksploatacyjne surowo tego zabraniają, gdyż w razie awarii ekipy naprawcze muszą mieć swobodny dostęp do jednej sieci bez niszczenia pozostałych.

Dyrektor Michał Lejk z Biura Zarządzania Ruchem Drogowym odniósł się do kwestii zanikających miejsc parkingowych. 

Chciałem zdecydowanie zdementować takie podejrzenia, że istnieje jakaś tajna agenda pozbawiania mieszkańców prawa do posiadania samochodu, likwidacji miejsc postojowych czy jakikolwiek inny sposób uprzykrzania ludziom życia. Jest to absolutna nieprawda

- mówił.

Przekonywał, że przy każdej zmianie organizacji ruchu na pierwszym miejscu jest bezpieczeństwo, zwłaszcza pieszych, a na drugim jak najwięcej miejsca do legalnego parkowania. - Wszędzie tam, gdzie te miejsca można było wyznaczyć, one zostały wyznaczone - zapewniał.

Na apele dotyczące kanalizacji dla ulicy Spornej odpowiedział wiceburmistrz Ostrowski. Wyjaśnił, że obecny projekt uwzględnia budowę w ulicy Farbiarskiej kanału dochodzącego prosto do Spornej. Piotr Wojtuniak z MPWiK przypomniał, że spółka nie może rozpocząć projektowania sieci wewnętrznej na samej Spornej do czasu zatwierdzenia docelowych rzędnych i posadowienia studni na Farbiarskiej.

W kwestii zagrożeń związanych z deszczami nawalnymi, zarząd dzielnicy zapewnił o zgodności projektu odwodnienia do Stawu Krosno z obowiązującymi przepisami oraz o planowanej przebudowie przepompowni. Na koniec naczelnik Adam Boniecki odniósł się do propozycji ronda przy zbiegu z ulicą Jeziorki. Rozwiązanie to przeanalizowano, jednak odrzucono ze względu na konieczność dokonania gigantycznych wywłaszczeń i wyburzeń okolicznych domów.

Mieszkańcy pytali też, kiedy mogą zgłaszać uwagi do projektu. Formalnie będzie to możliwe dopiero po złożeniu wniosku o ZRID. Każdy właściciel dostanie wtedy zawiadomienie o wszczęciu postępowania, a w urzędzie będzie mógł obejrzeć całą dokumentację i złożyć swoje uwagi. Ostrowski zapewniał, że dzisiejsze rysunki mogą się jeszcze zmienić. - To jest cały czas projekt, to nie jest ostateczna wersja - mówił.