Ursynowski "Ciechocinek" znów nieczynny. Ratusz nie zna nawet terminu naprawy

Ursynowski „Ciechocinek" znów pod kluczem. Tężnia przy Lasku Brzozowym nie działa od czerwca, a na drewnianej konstrukcji wisi tylko kartka o awarii. Ratusz przyznaje, że padła pompa główna i nie potrafi podać ani terminu naprawy, ani jej kosztu. Mieszkańcy pytają: Czy ktokolwiek się tym w ogóle zajmuje?

Sprawę zgłosił nam czytelnik, którego zaniepokoił nie tyle sam fakt awarii, co całkowity brak jakichkolwiek działań w tej sprawie.

Od dłuższego czasu nieczynna jest tężnia w pobliżu Lasku Brzozowego. Wisi kartka informująca o awarii. Ale nie widać, żeby ktoś usuwał awarię albo dokonywał czynności serwisowych

- informuje nasz czytelnik.

Zaniepokojonych stanem tężni przy Lasku Brzozowym jest więcej osób, które cieszyły się, gdy ta po długim czasie budowy ruszyła.

Owszem, można sobie tu posiedzieć, ale brakuje tej wody, tego mikroklimatu oraz szumu wody. A po to chyba powstała ta konstrukcja?

- zastanawia się nad przyczynami wyłączenia tężni pani Marianna, sąsiadka z Lanciego.

- Najbardziej mnie denerwuje to, że nikt nic nie mówi. Kartka wisi od tygodni, informacja żadna. Wystarczyłoby napisać, kiedy to naprawią, a nie zostawiać ludzi w niepewności - uważa pan Krzysztof, mieszkaniec osiedla przy Lanciego.

Znaleźli się też sceptycy, którzy patrzą na sprawę zupełnie inaczej. - Może i lepiej, że nie działa. Czytałem, co naukowcy wykrywają w tych tężniach. Wolę już posiedzieć pod drzewem - komentuje pan Andrzej.

Zapytaliśmy w ursynowskim ratuszu o przyczyny tak długiego wyłączenia natolińskiego "zdroju".. Odpowiedź jest krótka i mało konkretna.

Obiekt został wyłączony z użytkowania na skutek awarii pompy głównej. Obecnie wyjaśniana jest przyczyna awarii. W tej chwili nie jesteśmy w stanie określić terminu ponownego uruchomienia tężni ani kosztu usunięcia awarii

- informuje Paweł Michał Ciach, rzecznik prasowy dzielnicy Ursynów.

Jedyna dobra wiadomość w tym wszystkim to gwarancja. Tężnia objęta się wciąż gwarancjami wykonawcy, a więc to on będzie musiał pokryć koszty naprawy. Gorsza jest ta, że tężnia stoi już drugi miesiąc, a sezon powolutku zmierza do końca.

Bez pompy nie ma tężni

Awaria pompy głównej brzmi niepozornie, ale w praktyce oznacza całkowity paraliż obiektu. Tężnia to konstrukcja wypełniona gałązkami tarniny, po których nieustannie spływa solanka. Woda pompowana jest z podziemnego zbiornika na samą górę konstrukcji, skąd przez korytka przelewowe rozprowadza się po całej powierzchni i ścieka w dół, po drodze rozbijając się na drobne kropelki. To właśnie z tego powstaje charakterystyczna mgiełka wypełniona jodem i innymi minerałami. Solanka spływa z powrotem do zbiornika i cały cykl zaczyna się od nowa.

Bez sprawnej pompy nie ma więc ani obiegu, ani mgiełki - zostaje sama drewniana konstrukcja. To trochę jak fontanna bez wody, w dodatku droga w budowie i utrzymaniu.

Awarie pomp w tężniach nie są rzadkością. Solanka to środowisko wyjątkowo agresywne dla instalacji, sól korozyjnie działa na metalowe elementy, a osadzający się kamień i kryształki soli potrafią zatkać wirniki i uszczelnienia. Wszystko to sprawia, że pompy w takich obiektach muszą być wykonane ze specjalnych, odpornych materiałów - a i tak bywają najsłabszym ogniwem całego systemu.

Historia pełna wpadek

Tężnia przy Lasku Brzozowym od początku miała pod górkę i awaria doskonale wpisuje się w jej dotychczasowe losy.

Obiekt powstał jako projekt do Budżetu Obywatelskiego na 2022 rok, autorstwa Piotra Ciary z Otwartego Ursynowa. Pomysł zdobył ponad 1,7 tysiąca głosów. Kłopoty zaczęły się jednak od razu: pierwszy przetarg w sierpniu 2022 roku upadł, bo jedyna oferta przekraczała budżet. Drugi, wrześniowy, zakończył się tak samo. Dopiero gdy w marcu 2023 roku dzielnica dołożyła do puli 200 tysięcy złotych, udało się wyłonić wykonawcę. Ostateczny koszt inwestycji przekroczył 400 tysięcy złotych.

Budowa ruszyła w lipcu 2023 roku i miała skończyć się w październiku. Nie skończyła się. Prace wstrzymano, projekt wymagał korekty, a gotowa już konstrukcja stała otoczona siatką przez kolejne miesiące. Powodem były problemy z przyłączem prądu oraz usterki wykryte podczas odbiorów - między innymi konieczność korekty usytuowania korytek przelewowych i pompy zatapialnej. Mieszkańcy oglądali nowiutką tężnię zza ogrodzenia przez blisko rok.

Także w tym sezonie start był opóźniony. Zamiast regulaminowego 15 kwietnia ursynowskie tężnie ruszyły dopiero w drugiej połowie maja - ratusz tłumaczył to mroźną zimą i koniecznością sprawdzenia szczelności instalacji. Wychodzi więc na to, że w tym roku „Natolinka" działała realnie zaledwie kilka tygodni.

Koszty konserwacji, remontów i utrzymania dwóch ursynowskich tężni szacowane są na 500 tysięcy złotych do zakończenia umów serwisowych w 2028 roku.

Czy to koniec mody na tężnie?

Od kilku tygodni w całej Polsce trwa gorąca dyskusja o bezpieczeństwie miejskich tężni, wywołana badaniami prof. Katarzyny Wolny-Koładki z Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie.

Wyniki są niepokojące. Jak podaje badaczka, w solance krakowskich tężni stężenie bakterii Escherichia coli okazało się wyższe niż w wodach pobliskiego Zalewu Nowohuckiego czy rzeki Dłubni. Co gorsza, w rozpylanej mgiełce - tej samej, którą wdychają odpoczywający na ławkach - wykryto więcej bakterii kałowych niż w powietrzu pobranym z obór. We wcześniejszych badaniach stwierdzano także obecność gronkowców, paciorkowca kałowego i laseczki zgorzeli gazowej.

Sedno problemu tkwi w przepisach, a właściwie w ich braku. Zgodnie z wytycznymi Głównego Inspektoratu Sanitarnego miejskie tężnie traktowane są jedynie jako obiekty małej architektury, co zwalnia zarządców z obowiązku regularnych kontroli sanitarnych. Nikt więc systematycznie nie bada, co krąży w obiegu.

Skutki tej dyskusji są już widoczne. W Krakowie Zarząd Zieleni Miejskiej zrezygnował z budowy kolejnych tężni, a sama profesor uważa, że istniejące obiekty powinny być stopniowo wycofywane z użytkowania, jeśli nie uda się wyeliminować zagrożeń mikrobiologicznych. Zwolennicy tężni odpierają te zarzuty, sugerując, że za nagonką stoją interesy branży.

Na Ursynowie dzielnica nie planuje obecnie budowy kolejnych tężni solankowych. Na razie ma problem z utrzymaniem w ruchu tych dwóch, które już ma.