Za niecały miesiąc mieszkańcy Ursynowa i całej Warszawy będą mogli ponownie zmierzyć się z fundamentalnymi pytaniami o współczesność. Czwarta edycja Festiwalu Nowe Oświecenie przygotowanego przez Ursynowskie Centrum Kultury "Alternatywy" zadaje tym razem pytanie: "Czym jest polskość?". Przez osiem dni dyskusji, koncertów i spektakli organizatorzy chcą rozwikłać, co dzisiaj łączy, a co dzieli Polaków.

Uznaliśmy, że to ważne zagadnienie, na tyle szerokie i nośne, że warto mu poświęcić 8 dni dyskusji, spotkań, warsztatów, ale też dobrej muzyki, teatru i innych form kultury

- mówi dr Krzysztof Czubaszek, twórca i dyrektor programowy festiwalu.

Pytanie o polskość nie jest przypadkowe. Organizatorzy przyznają otwarcie, że wybór tematu wynika z obserwacji głębokich podziałów w polskim społeczeństwie.

Widzimy, że polskość, czyli coś, co nas spaja, co nas łączy, jakaś myśl przewodnia, jak się jej przyjrzeć, to bywa takim tworem, który może budzić wątpliwości. Czy jest czymś jednoczącym, czy też czasem nie jest czymś, co dzieli?

- wyjaśniał Czubaszek podczas konferencji prasowej.

Festiwal przeciw obskurantyzmowi i fake newsom

Festiwal Nowe Oświecenie od początku swojego istnienia próbuje znaleźć odpowiedzi na współczesne wyzwania.

Chcemy reagować na zmieniającą się rzeczywistość, na napór obskuranctwa, na napór negacjonizmu wiedzy, zdrowego rozsądku, a także na zalew fake newsów, dezinformacji, szum informacyjny

- podkreśla dyrektor programowy.

Poprzednie edycje festiwalu stawiały już równie fundamentalne pytania: "Czy to już koniec świata?", "Kim jest człowiek?" oraz "Po co nam kultura?". Temat polskości kontynuuje tę tradycję zadawania niewygodnych, ale koniecznych pytań.

Gwiazdy polskiej kultury na ursynowskiej scenie

Na tegoroczną edycję organizatorzy zaprosili prawdziwe gwiazdy polskiej kultury i nauki. Wśród gości specjalnych znajdą się: Janina Ochońska, Krzysztof Zanussi, Jerzy Bralczyk, Jacek Żakowski, Adam Zamoyski, Manuela Gretkowska, Jarosław Kurski, Michał Ogórek czy Stanisław Obirek.

Szczególnym akcentem będzie obecność Krystyny Sabaliauskaitė-Česnienė, litewskiej pisarki, z którą rozmowę poprowadzi sam dyrektor Czubaszek.

Będziemy się zastanawiać, na ile ta polskość widziana z naszej perspektywy jest tym samym, czym może być postrzegana z perspektywy naszych sąsiednich, a właściwie bratnich narodów

- zapowiada.

Program rozpocznie koncert zespołu Mazowsze, a zakończy występ w zupełnie innych klimatach. Nie zabraknie także spektakli teatralnych w wykonaniu artystów Teatru Witkacego z Zakopanego.

"Polacy są najbardziej spolaryzowanym narodem w Europie"

Jednym z partnerów merytorycznych Festiwalu Nowe Oświecenie jest Akademia Finansów i Biznesu Vistula. Dr hab. Wawrzyniec Konarski, rektor Akademii, nie ukrywa powagi sytuacji.

Według danych oficjalnych Polacy są społeczeństwem najbardziej dzisiaj spolaryzowanym wśród wszystkich narodów europejskich

Rektor zwraca uwagę na paradoks - najmniej spolaryzowanym narodem w Europie są Irlandczycy, mimo że jeszcze niedawno kraj ten był sceną dramatycznych konfliktów.

- Za pomocą mądrości albo dzięki mądrości elit politycznych udało się im stworzyć zestaw elementów, które mają ich łączyć, a nie dzielić - podkreślał Konarski.

Polskość to także krajobraz

Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego, stały partner festiwalu, wnesie do dyskusji o polskości zupełnie inną perspektywę.

Polskość to również krajobraz. Ten naturalny, który gdzieś nam umyka i ten agrarny. To jest nasze dziedzictwo związane z tym, jak gospodarujemy krajobrazem

- mówi dr hab. inż. Ewa Zaraś, dziekan Wydziału Ogrodniczego SGGW.

- Podróżując po świecie, na pewno myślę, każdy z nas ma takie flesze, jakiś taki ideogram. Francji z polami lawendy, Włoch z cyprysami itd. A Polska, czy ma ten swój krajobraz? Ma! - dodaje.

Festiwal także dla najmłodszych

Tradycyjnie już festiwal przygotował bogaty program dla dzieci. - Chcemy, by najmłodsi byli tutaj z nami jak najwcześniej, żeby też mogli korzystać z naszej oferty, żeby można powiedzieć z nami dorastali i byli z nami później w kolejnych latach - mówi dyrektor Czubaszek.

Hanna Zwierzchowska z wydawnictwa Wytwórnia zapowiada warsztaty tygodniowe dla przedszkolaków i uczniów klas 1-3 oraz weekendowe spotkania z twórcami literatury dziecięcej, w tym z Martą Ignelską, Katarzyną Minasiowicz i Marcinem Szczybierskim.

Pełny program tegorocznego Festiwalu Nowe Oświecenie w UCK Alternatywy można znaleźć na stronie Festiwalu.