Wielki problem w szkołach na Ursynowie. Będą likwidacje i łączenie placówek?

W ciągu roku z ursynowskich przedszkoli i szkół ubyło 647 uczniów, a przedszkola straciły aż 14 oddziałów. Jednocześnie o 157 wzrosła liczba dzieci z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego, a dla nich brakuje nauczycieli. Dzielnica z najlepszymi wynikami egzaminów w Warszawie wchodzi w niż demograficzny i walczy o każdego trzylatka.

Na pierwszy rzut oka ursynowska oświata ma powody do dumy. Ósmoklasiści z Ursynowa zajęli w 2026 r. pierwsze miejsce w Warszawie ze wszystkich trzech przedmiotów. Z języka polskiego uzyskali średnio 78,9% (Warszawa 73,91%, Polska 65%), z matematyki 76,49% (Warszawa 68,63%, Polska 55%), a z angielskiego 91,27% (Warszawa 85,11%). Maturzyści byli trzeci w Warszawie z polskiego i matematyki, a z angielskiego pierwsi, ze średnią 91%.

Naprawdę w tym roku nasi ósmoklasiści dali radę. To praca uczniów, nauczycieli, rodziców, całej społeczności oświatowej

- mówi Jakub Dzięcioł z Wydziału Oświaty i Wychowania w urzędzie dzielnicy.

Za dobrymi wynikami czai się jednak ogromne wyzwanie - Ursynów pustoszeje. Już widać to w przedszkolach, a wkrótce będzie to widać także w szkołach podstawowych.

647 uczniów ubyło w rok!

W placówkach w dzielnicy prowadzonych przez miasto uczy się 14 627 dzieci i młodzieży, o 647 mniej niż rok wcześniej. Liczba oddziałów spadła z 677 do 657. Najmocniej widać to w przedszkolach: jest ich 130 zamiast 144, a przedszkolaków ubyło 417, z 3108 do 2691. W podstawówkach uczniów jest o 245 mniej, oddziałów o 6 mniej. Takie liczby przedstawiono na ostatniej komisji edukacji w radzie dzielnicy.

Nie wygląda to optymistycznie, jeśli chodzi o kolejne lata, ponieważ bardzo mocno wchodzimy w niż demograficzny i te nabory nie będą już tak liczne jak w latach ubiegłych

- ostrzega Jakub Dzięcioł z dzielnicy.

Szczególna sytuacja panuje w przedszkolach, gdzie jeszcze parę lat temu miejsc. W tym roku oddziałów dla trzylatków utworzono 21 zamiast 26. 

Gdyby nie to, że dyrektorzy w poprzednim roku wykonali ogromną pracę nad tym, aby swoje placówki zaprezentować, mielibyśmy o wiele gorsze wyniki. Te minus 417 uczniów mogłoby się nawet podwoić

- mówi Joanna Sienicka, naczelniczka Wydziału Oświaty i Wychowania w dzielnicy.

Prognoza? „Niepokojąca”

Naczelniczka nie owijała w bawełnę. Prognoza jest zła.

Ona rzeczywiście jest niepokojąca, czyli zawiera widoczną tendencję spadkową. W przedszkolach przewidujemy spadek liczby oddziałów, pomimo tego, że dyrektorzy pracują nad tym, żeby nie był tak dotkliwy. Ale pewnych tendencji nie odwrócimy

- przyznaje Sienicka.

Na razie trzymają się licea: 73 klasy i 2089 uczniów, o 15 więcej niż rok wcześniej. Ratunkiem są jednak nie dzieci z Ursynowa, tylko młodzież spoza Warszawy.

Gdyby brać pod uwagę tylko mieszkańców Warszawy, to już w tej chwili byłoby tych miejsc za dużo. Ale ponieważ poziom edukacji w Warszawie jest bardzo wysoki, dzieci z ościennych gmin dosyć mocno zapełniają te szkoły. Kryzys w szkołach średnich jest więc odsunięty w czasie

- tłumaczy Jakub Dzięcioł.

Na razie trend spadkowy dotyka publiczne placówki, bo obok niżu demograficznego dzielnicę trawi rozwarstwienie w edukacji. Rodzice, których na to stać, wysyłają swoje dzieci do prywatnych szkół. Podczas gdy publiczne podstawówki straciły 245 uczniów, w szkołach niepublicznych na Ursynowie przybyło ich aż 554, z 4200 do 4754. Takich szkół jest już 21. Rośnie też liczba uczniów w prywatnych liceach: z 1376 do 1471. Kurczą się natomiast niepubliczne przedszkola, w których jest 2467 dzieci wobec 2704 rok wcześniej. Trend spadkowy dotknie prędzej czy później również szkoły niepubliczne.

Likwidacja szkół? Burmistrz: "Nie możemy wykluczyć"

Czy małym placówkom grozi zamknięcie albo łączenie? Burmistrz Robert Kempa zapewnia, że planów likwidacji nie ma, choć zostawia sobie furtkę.

Oczywiście jeśli będzie taka sytuacja, w której w kolejnych latach rekrutacja do przedszkola czy do szkoły zakończy się negatywnie, czyli nie będzie przyjmowanych dzieci, to takiej sytuacji nie możemy wykluczyć

- mówił burmistrz.

Jedyna przesądzona zmiana dotyczy Szkoły Podstawowej nr 323, która - w wyniku niżu - zmieści się w jednym budynku przy ul. Hirszfelda. Szkoła zwolni budynek przy Warchałowskiego, najpewniej od września 2027 r. Decyzje mają zapaść w listopadzie.

Nie mamy takiej sytuacji, jaką mieliśmy jeszcze dziesięć lat temu, gdzie tych miejsc w szkołach brakowało. Teraz wręcz odwrotnie: zachęcamy do tego, żeby pojawiały się u nas dzieci z innych dzielnic

- mówi.

Dzielnica powtarza, że niż to nie problem, a wyzwanie dla oświaty. Bronią są np. klasy sportowe, których jest już 56. W tym roku po raz pierwszy ruszyły sportowe pierwsze klasy: z piłką ręczną w SP 336 i szermierką w SP 340. Takie klasy przyciągają dzieci z Mokotowa, Wilanowa i spoza Warszawy.

Są i skutki uboczne. W SP 336 tuż przed 1 września zgłosiło się tyle dzieci z obwodu, że limit 25 uczniów został przekroczony i trzeba było utworzyć dwa oddziały poniżej 16 osób.

Jeżeli spadnie do 11–12, to wiadomo, że takich oddziałów my utrzymywać nie możemy

- zapowiedziała naczelniczka Sienicka.

Coraz więcej orzeczeń, coraz mniej specjalistów

Drugą stroną demograficznego medalu jest gwałtowny wzrost liczby dzieci ze specjalnymi potrzebami. Uczniów z orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego jest już 1269, o 157 więcej niż rok temu. Ich udział w ogólnej liczbie uczniów wzrósł z 7,28% do 8,68%. Przybyło oddziałów specjalnych (z 25 do 29) i integracyjnych (z 42 do 43).

Jest to bardzo duże wyzwanie organizacyjne dla placówek. Naprawdę bardzo trudno jest pozyskać w tej chwili na rynku pracy nauczycieli wspomagających czy pomoc dla dziecka

- przyznaje Jakub Dzięcioł.

W klasie integracyjnej jest 20 dzieci, z czego pięcioro z orzeczeniem. Kończy się wrzesień i z pięciu osób robi się siedem, a czasami i osiem. To jest naprawdę wyczyn, praca w takiej klasie

- dodawała naczelniczka Joanna Sienicka.

Niż ma paradoksalnie ułatwić rozwiązanie tego problemu. Według Sienickiej wielu nauczycieli, którym grozi utrata etatu, kończy studia podyplomowe i zdobywa kwalifikacje do pracy z dziećmi z orzeczeniami, a tych specjalistów Warszawa poszukuje najbardziej.

REKLAMA: Jak przygotować szkolną pracownię na kolejne lata, zamiast wymieniać sprzęt co sezon

"Ten rok edukacyjny nie będzie w ogóle istniał"

Jak te liczby przekładają się na codzienność? O tym mówi matka ucznia z niepełnosprawnością sprzężoną z Ursynowa.

Jej syn chodzi do klasy specjalnej w Szkole Podstawowej nr 330 przy Mandarynki. Klasa uczy się na drugą zmianę, od 11:30 do 15:30.

Dzieci z dużymi wymaganiami edukacyjnymi, psychologicznymi, pedagogicznymi są w szkole edukacyjnie zaopiekowane dopiero od południa. Druga zmiana u nas spowodowała, że ten rok edukacyjny nie będzie w ogóle istniał

- skarży się matka.

Jak tłumaczy, jej syn przyjmuje leki, które działają tylko rano. Przez pierwsze godziny funkcjonuje dobrze, a po południu jest mu znacznie trudniej. Inne dziecko w klasie ma chorobę genetyczną i koło godz. 14 zasypia. Rodzice czworga dzieci z klasy, z zaświadczeniami lekarskimi, złożyli wniosek o zmianę godzin. Odpowiedź dyrekcji była odmowna: plan nauczania, dostępność sal i organizacja pracy nauczycieli na to nie pozwalają.

Minął miesiąc i już są mega trudności. Nie chciałabym spotkać się z tym, że będę musiała szukać innego miejsca dla mojego syna

- mówi rodzic.

Jak twierdzi szkoła i burmistrz późniejsze rozpoczęcie lekcji wynika m.in. z organizacji zajęć na pływalni i dotyczy wszystkich drugich klas, nie tylko specjalnych. Kempa dodaje, że rodzice byli o tym informowani na dniach otwartych.

Trudno z poziomu urzędu ingerować w wypracowane rozwiązania. Burmistrz nie jest tutaj mądrzejszy od dyrektora szkoły i od nauczycieli

- stwierdził, obiecując, że Wydział Oświaty porozmawia ze szkołą.