Nie będzie referendum w Warszawie. SOR nie zebrał wystarczającej liczby podpisów

Referendum w sprawie odwołania Rafała Trzaskowskiego nie odbędzie się. Stołeczna Operacja Referendalna, inicjatywa Macieja Wilka, zebrała 111 tysięcy podpisów - zbyt mało, by komisarz wyborczy mógł zarządzić głosowanie. Na Ursynowie, uznawanym przez organizatorów za bastion prezydenta Warszawy, zbiórka szła szczególnie niemrawo, a przy punktach SOR częściej dochodziło do sporów niż do podpisów.

Wynik zbiórki Maciej Wilk ogłosił w poniedziałek, 28 września, na skwerze przed kinem Muranów - w tym samym miejscu, w którym dwa miesiące wcześniej rozpoczął inicjatywę referendalną. Aby doprowadzić do referendum, trzeba złożyć u komisarza wyborczego około 132 tysięcy ważnych podpisów, a ze względu na typowy odsetek błędów formalnych organizatorzy chcieli zebrać nawet 160-180 tysięcy peseli z marginesem bezpieczeństwa.

Ostatecznie zebrano 111 tys. podpisów - ogłosił inicjator referendum.

To za mało, ale przez 60 dni, w upale i w deszczu wolontariusze zbierali te podpisy. Poświęciliśmy na to 15 tys. roboczogodzin, nie mieliśmy od dawna takiego oddolnego zrywu. Jestem przekonany, że to nie pójdzie na marne

- mówił Maciej Wilk.

Zbiórka podpisów, prowadzona pod nazwą nawiązującą do skrótu SOR - Szpitalnego Oddziału Ratunkowego - ruszyła 28 lipca. W pierwszych dniach wolontariusze zbierali ponad 3,7 tysiąca peseli dziennie, jednak tempo systematycznie spadało, a na finiszu kampanii akcja koncentrowała się już głównie na mobilizacji wyborców twardej prawicy, programowo przeciwnych zmianom w mieście.

Ursynów nie był priorytetem, ale zbiórka i tu miała miejsce

Choć Ursynów nie znajdował się w centrum strategii SOR, organizatorzy prowadzili zbiórkę podpisów także w naszej dzielnicy. Ursynów, razem z Wilanowem, uznano za tereny wyjątkowo sprzyjające Rafałowi Trzaskowskiemu. W wyborach samorządowych w 2024 roku prezydent zdobył na Ursynowie 63,78 procent głosów, a na Wilanowie aż 68,21 procent - to były dwa najlepsze wyniki prezydenta w całej Warszawie.

Zbiórka podpisów na Ursynowie faktycznie przebiegała niemrawo. Przy punktach stacjonarnych wolontariuszy SOR pojawiało się mało osób, a same rozmowy z mieszkańcami rzadko kończyły się złożeniem podpisu. W sierpniu relacjonowaliśmy, jak szła zbiórka w punktach pod KEN Center i przy bazarku.

Zainteresowanie rzeczywiście jest słabe. Może to wina pogody i środka dnia?

- zastanawiał się wolontariusz.

Dwa punkty przy kościele, ale niewielkie zainteresowanie

Na finiszu zbiórki inicjatywa SOR zmobilizowała wszystkie siły. W niedzielę na Ursynowie odbywały się Dni Patrona Warszawy przy parafii pw. bł. Władysława z Gielniowa. SOR zorganizował przy kościele aż dwa punkty zbiórki podpisów, licząc na tłumy uczestników uroczystości religijnych i targu folklorystycznego w parku Przy Bażantarni.

Mimo takiej obsady stanowisk, punkty odwiedzane były dość nielicznie. Mieszkańcy, którzy zatrzymywali się przy stolikach wolontariuszy, częściej wchodzili z nimi w dyskusję niż sięgali po formularz. Pytali o konkretną alternatywę wobec Trzaskowskiego, spierali się o sytuację w Szpitalu Południowym i o zmiany infrastrukturalne na ulicach stolicy. Dominowały rozmowy o polityce krajowej.

Argumentacja wolontariuszy SOR, oparta w dużej mierze na zarzutach dotyczących zwężania ulic i "terroru wobec kierowców", nie znajdowała na Ursynowie szerokiego posłuchu. Zbiórce nie pomogły informacje o zaangażowaniu się w nią osób powiązanych z partią Grzegorza Brauna.

Co dalej z inicjatywą SOR? "Nie kończymy"

Organizatorzy akcji, mimo nieosiągnięcia wymaganego progu, deklarują, że nie kończą działalności. Stołeczna Operacja Referendalna ma zostać przekształcona w Stołeczną Organizację Rozwoju - strukturę, która według zapowiedzi ma monitorować decyzje ratusza i dzielnic, analizować wydatki budżetowe oraz włączać się w lokalne interwencje.

Nasze przedsięwzięcie obnażyło kondycję stołecznej polityki. Akcja nie była prowadzona przez żadną dużą partię – cały ciężar spoczywał na naszych własnych strukturach i zaangażowaniu wolontariuszy. Obnażyło to słabość i brak zdolności mobilizacyjnej zorganizowanej opozycji miejskiej. Istnieje przepaść między wygodną krytyką władz w mediach a gotowością do realnej, ciężkiej pracy w terenie. Warto zadać proste pytanie: jeżeli ktoś od lat powtarza, że Warszawa potrzebuje zmian, to gdzie był wtedy, gdy trzeba było stanąć na ulicy i godzinami zbierać podpisy?

- oświadczyli organizatorzy zbiórki na swojej stronie internetowej.

Widzieliśmy także wyraźną zmianę po stronie Ratusza. W ostatnich tygodniach trudno było nie zauważyć gwałtownie zwiększonej aktywności władz Warszawy oraz intensywnego komunikowania spraw i inwestycji, które wcześniej latami stały w miejscu. Czy to bezpośredni skutek naszej zbiórki? Pozostawiamy to ocenie mieszkańców, jednak koincydencja czasowa mówi sama za siebie. Jeśli perspektywa referendum zmusiła władze miasta do intensywniejszego zajęcia się problemami warszawiaków, to jest to pierwszy, wymierny sukces obywatelskiej presji.

- dodali.

Prezydent Trzaskowski o klęsce SOR

Do klęski inicjatywy referendalnej odniósł się późnym popołudniem prezydent Rafał Trzaskowski.

Dziękuję wszystkim, którzy okazywali mi w tym czasie zaufanie oraz wspierali realizowaną przeze mnie wizję rozwoju Warszawy. Przede mną ponad dwa lata na stanowisku prezydenta Warszawy, dwa kolejne lata pracy nad realizacją planów rozwoju miasta. Planów popieranych przez zdecydowaną większość mieszkańców.

Chcę też zapewnić wszystkich, którzy pod tą inicjatywą się podpisali, a których krytyczny stosunek do mojej prezydentury wynika z troski o nasze wspólne miasto - będę robił wszystko, żebyście także Państwo mieli w nadchodzących latach dużo powodów do dumy i satysfakcji z tego, jak rozwija się Warszawa.

- napisał w mediach społecznościowych.