"Nie dlatego, że ponieśliśmy klęskę". Rocznica wybuchu II wojny św. na Ursynowie

W ursynowskich Pyrach, w kwaterze wojennej kryjącej szczątki 125 żołnierzy, odbyły się ursynowskie obchody 87. rocznicy wybuchu II wojny światowej. Byli uczniowie siedmiu ursynowskich szkół, harcerze, kombatanci, przedstawiciele wojska i władz dzielnicy, ale też zwykli mieszkańcy. Punktem kulminacyjnym uroczystości był poruszający program artystyczny w wykonaniu aktora Olgierda Łukaszewicza.

Uroczystość zorganizowały wspólnie dzielnica Ursynów oraz parafia pod wezwaniem świętych apostołów Piotra i Pawła w Pyrach - to właśnie na terenie należącego do niej cmentarza, w części nazywanej kwaterą wojenną, spoczywają żołnierze polegli w obronie stolicy we wrześniu 1939 roku.

Ton całej ceremonii nadał już na początku przywołany przez Jolantę Fiałkowską-Pilarczyk cytat z Aleksandra Kamińskiego o "katastrofie psychicznej narodu" najzupełniej nieprzygotowanego na klęskę wrześniową.

Miejsce spoczynku 125 żołnierzy, o którym niewielu wie

Cmentarz w Pyrach powstał w połowie 1945 roku wraz z tworzeniem parafii, a jego oficjalne poświęcenie nastąpiło 24 marca 1946 roku. W centralnej części nekropolii, na osi głównej bramy, znajduje się kwatera wojenna z mogiłami 125 żołnierzy Wojska Polskiego poległych w okolicy podczas obrony Warszawy w ramach kampanii wrześniowej, a także powstańców warszawskich z pułku "Baszta" oraz więźniów Pawiaka rozstrzeliwanych w naszej okolicy przez Niemców. Spośród pochowanych w masowych grobach udało się zidentyfikować zaledwie 11 osób - reszta spoczywa jako Nieznani Żołnierze. Kwatera została wpisana do rejestru zabytków w 1989 roku.

Na cmentarzu stoi też głaz z wyrytym napisem poświęconym pamięci bohaterskich żołnierzy ruchu oporu poległych na polach Pyr i w Lasach Kabackich oraz rozstrzelanych więźniów Pawiaka. 

Ursynów: 87. rocznica wybuchu II wojny światowej 

W uroczystości po mszy świętej w kościele pw. św. apostołów Piotra i Pawła wzięli udział przedstawiciele ursynowskiego oddziału Związku Kombatantów Rzeczypospolitej Polskiej i byłych więźniów politycznych, pułkownik Przemysław Mędziak z Centrum Operacji Powietrznych Dowództwa Komponentu Powietrznego wraz z kadrą oficerską, a także władze dzielnicy - zastępcy burmistrza Klaudiusz Ostrowski i Cezary Holdenmajer.

Obecni byli również radni dzielnicy: Bożena Kwiatkowska, Alicja Sikorska, Paweł Lenarczyk, Paweł Nowocień i Karol Radziwiłł, a także przedstawiciele Rady Seniorów Ursynowa oraz Związku Harcerstwa Rzeczypospolitej - Obwód Ursynów. W obchodach wzięła udział młodzież z siedmiu ursynowskich placówek oświatowych - szkół podstawowych nr 96, 100, 319, 336, 384, 330 oraz LXX Liceum Ogólnokształcącego im. Aleksandra Kamińskiego. Nie brakowało też zwykłych mieszkańców Ursynowa, w tym rodziców, którzy przyszli z dziećmi.

Modlitwę w intencji poległych poprowadził ksiądz Dariusz Deputat z parafii św. Piotra i Pawła.

Módlmy się za wszystkich poległych w obronie ojczyzny, zmarłych w obozach zagłady, łagrach i więzieniach. Módlmy się za ofiary ostatniej wojny

- mówił duchowny, prosząc zebranych o wspólną modlitwę za zmarłych.

Delegacje i wieńce, jak co roku

Część oficjalna przebiegała według utartego, znanego z poprzednich lat schematu. Poproszono kolejno o wystąpienie delegacji do złożenia wieńców i wiązanek - złożyli je przedstawiciele kombatantów, wojska, władz dzielnicy i miasta, klub radnych Koalicji Obywatelskiej, Rada Seniorów oraz służba liturgiczna parafii. 

Punktem kulminacyjnym uroczystości była część artystyczna, w której wystąpili aktor Olgierd Łukaszewicz (recytacje), Joanna Okoń (skrzypce) oraz Andrzej Rejman (fortepian). Program literacko-muzyczny złożony był z utworów poświęconych tragedii wojny i pamięci o niej - usłyszeć można było "Balladę wrześniową" Jacka Kaczmarskiego, wiersz "17 września" Zbigniewa Herberta, "Piosenkę o końcu świata" Czesława Miłosza oraz "Modlitwę Szarych Szeregów".

Przejmującym recytacjom Łukasiewicza towarzyszyła muzyka - w tym "Wokalise" Wojciecha Kilara oraz autorskie "Impresje" Andrzeja Rejmana. Dobór utworów był bardzo trafny - od gorzkiej refleksji Kaczmarskiego nad klęską wrześniową, przez ironiczną, pełną niepokoju wizję Miłosza, po osobiste świadectwo pokolenia Szarych Szeregów. Pod koniec uroczystości wszyscy zaśpiewali zaintonowaną przez jedną z sióstr Dominikanek pieśń "Boże, coś Polskę".

Brakowało nieco informacji o żołnierzach i ofiarach wojny pochowanych w kwaterze pyrskiego cmentarza. Może to dobry pomysł na kolejną rocznicę obchodów 1 września.

::addons{"type":"fotoreport-slider","item":"6842"}