Szpital Południowy pod lupą NIK. Co jest w wynikach kontroli?

Lekarz pracujący nieprzerwanie ponad 300 godzin w miesiącu, sala z telewizorem i aneksem kuchennym zamiast łóżek dla pacjentów oraz plac ratunkowy wykorzystywany do planowych przyjęć - pełne wystąpienie pokontrolne Najwyższej Izby Kontroli w sprawie Warszawskiego Szpitala Południowego ujawnia skalę problemów znacznie większą, niż wcześniej sugerowały medialne doniesienia. Kontrolerzy sformułowali aż 25 szczegółowych nieprawidłowości i 11 wniosków pokontrolnych.

Najwyższa Izba Kontroli opublikowała pełną treść wystąpienia pokontrolnego dotyczącego funkcjonowania Warszawskiego Szpitala Południowego w latach 2022-2025. Dokument, liczący 36 stron, nie pozostawia złudzeń - jak stwierdza sama Izba w ocenie ogólnej, szpital "nie zawsze prawidłowo prowadził działalność leczniczą". Kontrolerzy przeanalizowali zarówno sferę udzielania świadczeń medycznych, jak i gospodarkę finansową placówki.

Lekarz pracował 304 godziny i 30 minut w jednym miesiącu

Najpoważniejsze ustalenia dotyczą organizacji czasu pracy personelu medycznego. W badanej próbie 20 osób wykonujących zawody medyczne kontrolerzy natrafili na przypadek lekarza z Oddziału Chirurgii Ogólnej i Proktologicznej, który w marcu 2023 roku przepracował łącznie 304 godziny i 30 minut - w tym dwie doby dyżurów z rzędu plus dodatkowe ponad siedem godzin pracy ciągłej.

Podobny przypadek dotyczył pielęgniarki łączącej pracę w dwóch komórkach organizacyjnych - w marcu 2025 roku wykonywała ona pracę nieprzerwanie przez 49 godzin, a w całym miesiącu przepracowała 249 godzin.

NIK nie ma wątpliwości, jakie ryzyko niesie takie obciążenie personelu.

Znaczne wydłużenie czasu pracy świadczonej przez personel medyczny ma nie tylko negatywne skutki dla samego personelu, ale może mieć niekorzystny wpływ na jakość udzielanych świadczeń zdrowotnych, a przez to na zdrowie lub życie pacjentów

- ocenili kontrolerzy w wystąpieniu pokontrolnym.

Szpital tłumaczył sytuację specyfiką umów cywilnoprawnych i trudnościami kadrowymi po przenosinach do nowej lokalizacji przy ulicy Pileckiego, gdzie część personelu zrezygnowała z pracy, a oddziały borykały się z dużą rotacją zatrudnionych.

Komercyjny biznes na sprzęcie finansowanym przez NFZ

Najbardziej wymowny fragment raportu dotyczy funkcjonowania tak zwanego Warszawskiego Centrum Chirurgii Kręgosłupa. Placówka - reklamowana na stronach internetowych i oznaczona tabliczkami na drzwiach gabinetów - formalnie nie istniała ani w regulaminie organizacyjnym szpitala, ani w rejestrze podmiotów leczniczych.

Kontrolerzy ustalili, że na Oddziale Chirurgii Urazowo-Ortopedycznej nie zapewniono rozdzielenia świadczeń finansowanych przez NFZ od tych odpłatnych. W praktyce ci sami lekarze, w tych samych godzinach przewidzianych w umowie z Funduszem, przyjmowali jednocześnie pacjentów komercyjnych - analiza grafików wykazała, że w przypadku dwóch z czterech lekarzy pracujących w WCCK czas pracy "na kontrakcie" pokrywał się z godzinami przyjęć płatnych.

Działalność komercyjna prowadzona na tym samym Oddziale i w tym samym czasie, przez te same osoby, które pracują w ramach kontraktu z NFZ, może być uznana przez Fundusz za naruszenie umowy

- ostrzega NIK w raporcie.

Dyrektor medyczny szpitala tłumaczyła, że nazwa WCCK miała charakter wyłącznie "porządkowy i marketingowo-informacyjny" i nie oznaczała powołania odrębnej jednostki organizacyjnej. NIK oceniła jednak, że posługiwanie się w przestrzeni publicznej nazwą nieistniejącej formalnie komórki było działaniem nierzetelnym, mogącym wprowadzać pacjentów w błąd.

Ile szpital zarobił na WCCK?

Mimo nieprawidłowości organizacyjnych, sama działalność komercyjna prowadzona pod szyldem Warszawskiego Centrum Chirurgii Kręgosłupa okazała się dla szpitala źródłem realnych i rosnących przychodów. Jak wynika z danych NIK, w 2023 roku - pierwszym pełnym roku funkcjonowania ośrodka - wpływy z tego tytułu wyniosły niemal 1,93 miliona złotych. Rok później przychody wzrosły do 2,37 miliona złotych, a w pierwszych trzech kwartałach 2025 roku szpital zdążył zarobić na WCCK już 1,49 miliona złotych.

Łącznie w niespełna trzy lata działalność ta przyniosła placówce ponad 5,8 miliona złotych - pieniądze te trafiły do budżetu szpitala niezależnie od kontraktu z Narodowym Funduszem Zdrowia, zasilając ogólną gospodarkę finansową placówki. NIK, choć krytycznie ocenia sposób zorganizowania tej działalności, nie kwestionuje samego faktu, że komercyjne usługi ortopedyczne stanowiły dla szpitala rentowne źródło dodatkowych dochodów.

Rosnące przychody z działalności odpłatnej nie są zresztą odosobnionym przypadkiem - jak wskazuje raport, w całym szpitalu systematycznie rosła też liczba pacjentów płacących za świadczenia poza kontraktem z NFZ, z niespełna 3,9 tysiąca w 2022 roku do ponad 8,3 tysiąca w 2024 roku, a łączny przychód z tego tytułu zwiększył się w tym czasie ponad pięciokrotnie - z 1,24 miliona do 6,73 miliona złotych.

Telewizor i aneks kuchenny zamiast łóżek dla chorych

Podczas oględzin przeprowadzonych 27 listopada 2025 roku kontrolerzy trafili na pomieszczenie oznaczone jako "pokój łóżkowy" B+1/074, w którym nie było ani jednego łóżka szpitalnego.

Zamiast tego pokój ten wyposażony był w telewizor, meble (fotele, stół, kozetka lekarska oraz aneks kuchenny), a większa część jego powierzchni użytkowej nie była wykorzystana

- czytamy w wystąpieniu pokontrolnym. Co więcej, wejście do pomieszczenia zabezpieczono kodem, co - jak zauważa NIK - uniemożliwiało wstęp nawet osobom z kierownictwa oddziału.

Podobne rozbieżności między przeznaczeniem a faktycznym wykorzystaniem stwierdzono w kilku innych pomieszczeniach - pokój przewidziany na zabiegi z dostępem do gazów medycznych i toalety funkcjonował jako sala fizjoterapii, a "kuchenka oddziałowa" zamiast wyposażenia gastronomicznego miała jedynie niepodłączony zawór w ścianie.

Trzy inne pokoje łóżkowe nie miały wymaganych umywalek z ciepłą i zimną wodą ani dozowników z mydłem - były to zresztą pomieszczenia przechodnie, co samo w sobie stanowiło naruszenie przepisów.

Oddział ratunkowy do planowych przyjęć

Kontrolerzy potwierdzili także nieprawidłowości w funkcjonowaniu Szpitalnego Oddziału Ratunkowego. Choć SOR z założenia ma obsługiwać wyłącznie stany nagłego zagrożenia życia lub zdrowia, w praktyce od godziny 11.00 odbywały się tam również przyjęcia planowe - zamiast w dedykowanej do tego rejestracji.

Kierownik oddziału tłumaczył kontrolerom, że pacjenci planowi nie wchodzą do kolejki osób w stanie nagłym i są przyjmowani wyłącznie wtedy, gdy nikt nie czeka na rejestrację. NIK, mimo tych zapewnień, oceniła praktykę jednoznacznie jako niezgodną z przepisami.

Utrzymywanie ww. opisanego stanu powoduje niezgodność z ww. przepisem rozporządzenia o SOR i może skutkować kolidowaniem z przyjęciami w trybie nagłym, do których przeznaczony jest SOR

- napisano w raporcie.

Dziurawy dach nad prosektorium i jeden stół sekcyjny zamiast dwóch

Najbardziej drastyczny opis stanu technicznego dotyczy Zakładu Patomorfologii przy ulicy Kruczkowskiego oraz prosektorium przy Pileckiego. Kontrolerzy stwierdzili tam między innymi dziurawy sufit w archiwum dokumentacji medycznej, zacieki na suficie klatki schodowej oraz niesprawną wentylację w pracowni histopatologicznej.

W samym prosektorium sytuacja okazała się jeszcze poważniejsza. Mimo że szpital liczy ponad 200 łóżek, sala sekcyjna wyposażona była tylko w jeden stół sekcyjny zamiast wymaganych dwóch. Brakowało też podstawowych mebli - w tym mebli formalinowych - a instalacja hydrauliczna pozostawała niedokończona, z rurami wystającymi wprost ze ściany.

Przez cały okres pracy ww. koordynatora w prosektorium pomieszczenia nie były wyposażone w niezbędne meble, w tym szafy magazynowe, meble formalinowe oraz inne elementy wyposażenia umożliwiające ich prawidłowe i zgodne z przeznaczeniem użytkowanie

- wyjaśnili przedstawiciele szpitala. Personel prosektorium nie miał nawet wydzielonego pomieszczenia do spożywania posiłków.

Bałagan w dokumentach i zagubiony sprzęt medyczny

Kontrola ujawniła też zaniedbania administracyjne. W regulaminie organizacyjnym oraz rejestrze podmiotów leczniczych przez lata figurowały dwie poradnie chirurgii onkologicznej, które faktycznie nigdy nie funkcjonowały - powstały jedynie na potrzeby planowanego w 2021 roku konkursu na świadczenia z NFZ, do którego ostatecznie nie doszło. Jednocześnie realnie działająca Centralna Sterylizatornia nie została w ogóle wpisana do rejestru.

Braki dotknęły również dokumentację systemu zarządzania jakością - kontrolerzy nie znaleźli części raportów z audytów, harmonogramów kontroli wewnętrznych z lat 2022-2023 ani rejestrów zdarzeń niepożądanych z lat 2023-2024.

Nie lepiej wyglądała ewidencja majątku. Szpital nie potrafił wskazać, gdzie faktycznie znajduje się oftalmoskop przypisany do poradni neurologicznej, a wanna porodowa zamiast na oddziale ginekologiczno-położniczym trafiła na korytarz w pobliżu prosektorium i garażu podziemnego.

Sporna premia w wysokości pół miliona złotych

Na tle całego raportu wyróżnia się jedna pozycja finansowa - nieprawidłowo wypłacona lekarzowi prowadzącemu działalność gospodarczą premia w kwocie 532 tysięcy złotych. Szpital wezwał lekarza do zwrotu tych pieniędzy pod koniec września 2025 roku, jednak do zakończenia kontroli należność pozostawała nieuregulowana i sporna.

Kontrolerzy wytknęli też inne zaniedbania finansowe - między innymi blisko czteromiesięczny brak działań windykacyjnych wobec kontrahenta zalegającego z karą umowną w wysokości 167,3 tysiąca złotych, a także rezygnację z naliczania ustawowych odsetek od zaległych płatności, co Izba określiła wprost jako działanie niegospodarne.

Mimo tych nieprawidłowości oraz strat netto odnotowanych w 2023 i 2024 roku, ogólna sytuacja finansowa szpitala - jak podkreśla NIK - pozwalała na jego niezakłócone funkcjonowanie.

Jedenaście wniosków pokontrolnych

Podsumowując wyniki kontroli, Najwyższa Izba Kontroli sformułowała jedenaście wniosków pokontrolnych. Dotyczą one między innymi uzupełnienia braków w dokumentacji, aktualizacji danych w rejestrze podmiotów leczniczych, dostosowania organizacji świadczeń do wymogów umowy z NFZ, ograniczenia nadmiernego obciążenia personelu medycznego pracą, poprawy stanu sanitarno-technicznego budynków oraz zaprzestania posługiwania się w przestrzeni publicznej nazwą nieistniejącej formalnie jednostki, jaką jest Warszawskie Centrum Chirurgii Kręgosłupa.

Zgodnie z procedurą kierownictwo szpitala ma 21 dni od otrzymania wystąpienia na zgłoszenie ewentualnych zastrzeżeń, a następnie obowiązek poinformowania Izby o sposobie wykonania wniosków pokontrolnych.