Dlaczego firmy przepłacają za transport kontenerowy, nawet o tym nie wiedząc?

Na ofercie wszystko wygląda idealnie: atrakcyjna stawka frachtu, szybki termin i „konkurencyjna” cena transportu kontenera. Problem pojawia się później – gdy po zakończonym transporcie okazuje się, że ostateczny koszt jest znacznie wyższy, niż zakładano na początku. Skąd biorą się te różnice? Dlaczego firmy regularnie dopłacają tysiące złotych, mimo że miały „dobrą ofertę”? Transport kontenerowy to system naczyń połączonych, w którym każdy błąd – od wyboru FCL lub LCL, przez spedytora, aż po termin wysyłki – generuje dodatkowe opłaty. W tym artykule krok po kroku pokazujemy, gdzie dokładnie powstają ukryte koszty i dlaczego tak łatwo je przeoczyć.

Spis treści

1. Co wchodzi w skład ostatecznej ceny transportu kontenera?

2. FCL czy LCL - źródło przepłacania u początkujących

3. Transport kontenerowy z niedoświadczonym spedytorem

4. Nieodpowiednio zaplanowany termin transportu kontenera

Co wchodzi w skład ostatecznej ceny transportu kontenera?

Ostateczna cena transportu kontenerowego nie sprowadza się wyłącznie do stawki frachtu. Na całkowity koszt składa się wiele elementów, które często są rozliczane osobno i ujawniają się dopiero na kolejnych etapach realizacji:

• stawka frachtu morskiego (FCL lub LCL)

• opłaty paliwowe i środowiskowe (BAF, LSS, ETS itp.)

• opłaty portowe i terminalowe (THC, ISPS)

• koszty załadunku i rozładunku kontenera

• koszty transportu drogowego kontenera

• opłaty dokumentacyjne (B/L i inne)

• koszty odprawy celnej eksportowej i importowej

• cło i podatek VAT (jeśli leżą po stronie importera)

• ubezpieczenie ładunku

• opłaty za magazynowanie lub przestoje (demurrage, detention)

• różnice kursowe wynikające z rozliczeń walutowych

Dopiero suma wszystkich powyższych pozycji pokazuje rzeczywisty koszt transportu, który w praktyce bywa znacznie wyższy niż początkowo oferowana cena frachtu.

FCL czy LCL - źródło przepłacania u początkujących

Wybór pomiędzy FCL (Full Container Load) a LCL (Less than Container Load) to jeden z pierwszych dylematów początkujących importerów – i jednocześnie częste źródło przepłacania. Fracht morski LCL jest zwykle polecany na start, ponieważ pozwala wysłać mniejsze ilości towaru bez konieczności opłacania całego kontenera. Przy niewielkich wolumenach transport drobnicy morskiej bywa rozwiązaniem bardziej elastycznym i ogranicza koszt wejścia w import.

Problem pojawia się wtedy, gdy LCL jest wybierany automatycznie, bez analizy całości kosztów. Oprócz samej stawki frachtu pojawiają się bowiem opłaty za konsolidację, dekonsolidację, dodatkowe manipulacje portowe oraz dłuższy czas realizacji. W efekcie koszt transportu ładunku może zbliżyć się do ceny FCL, a czasem nawet ją przekroczyć.

Z kolei fracht morski FCL, choć postrzegany jako droższy, przy większym, ale wciąż niepełnym załadunku czasami oznacza bardziej atrakcyjną cenę. Dlatego LCL warto traktować jako dobre rozwiązanie na początek, ale nie jako opcję domyślną – kluczowa jest każdorazowa kalkulacja całkowitego kosztu transportu.

Transport kontenerowy z niedoświadczonym spedytorem

Transport kontenerowy realizowany z niedoświadczonym spedytorem bardzo często staje się ukrytym źródłem przepłacania, zwłaszcza dla firm rozpoczynających działalność importową. Brak praktycznej wiedzy rynkowej sprawia, że spedytor opiera wycenę na ogólnych stawkach, nie uwzględniając realiów aktualnego rynku, sezonowości ani alternatywnych tras czy portów. W efekcie cena transportu kontenera bywa wyższa niż średnia rynkowa, choć na pierwszy rzut oka wygląda poprawnie.

Niedoświadczony spedytor często nie rozdziela w przejrzysty sposób kosztów bazowych i opłat dodatkowych. Opłaty portowe, manipulacyjne, dokumentacyjne czy koszty postoju kontenera pojawiają się dopiero po realizacji frachtu, podnosząc końcowy koszt transportu. Problemem bywa także nieprawidłowy dobór formy przewozu – wybór LCL zamiast FCL lub odwrotnie – co bezpośrednio wpływa na koszty transportu kontenera.

Dodatkowym źródłem strat jest brak negocjacji z armatorami. Doświadczony spedytor potrafi negocjować z armatorem, przewidzieć wzrost stawek frachtu, zaproponować optymalny moment wysyłki lub inne porty załadunku. W przypadku braku takiej wiedzy klient płaci więcej, nie mając świadomości, że koszty można było ograniczyć już na etapie planowania transportu.

Nieodpowiednio zaplanowany termin transportu kontenera

Nieodpowiednio zaplanowany termin transportu kontenera to jedno z częstszych, a jednocześnie najmniej oczywistych źródeł przepłacania. W wielu przypadkach możliwe jest uzyskanie korzystniejszej stawki frachtu, jeżeli wysyłka zostanie zabukowana z odpowiednim wyprzedzeniem. Wczesna rezerwacja pozwala spedytorowi wybrać optymalny rejs, ominąć sezonowe szczyty oraz uniknąć nagłych podwyżek, które często towarzyszą wzmożonemu popytowi.

Z drugiej strony, błędne planowanie terminu odbioru lub zwrotu kontenera prowadzi do naliczania dodatkowych opłat, takich jak demurrage (postój kontenera w porcie) oraz detention (przetrzymanie kontenera poza terminalem). Opłaty te potrafią bardzo szybko podbić pierwotną cenę frachtu, szczególnie gdy importer nie ma przygotowanego magazynu, dokumentów celnych lub transportu krajowego. W praktyce nawet niewielkie opóźnienia wynikające z braku koordynacji mogą znacząco podnieść końcowy koszt transportu kontenera.