To nie są słupki w Excelu, to 129 ludzkich tragedii, które wydarzyły się tuż obok nas, w Warszawie. Nowe dane Komendy Głównej Policji za 2025 rok mrożą krew w żyłach. Prawie 2 tysiące dzieci i nastolatków w całej Polsce próbowało odebrać sobie życie. Eksperci z fundacji GrowSPACE biją na alarm: choć najgorszy wzrost mamy za sobą, sytuacja wciąż jest dramatyczna, a system opieki psychicznej wymaga pilnej reanimacji.

Kiedy słyszymy o problemach psychicznych młodzieży, często myślimy, że to "gdzieś tam", "nie u nas". Tymczasem policyjne statystyki są bezlitosne. W samej Warszawie w 2025 roku odnotowano aż 129 prób samobójczych wśród osób poniżej 18. roku życia. Z tego grona 9 młodych osób już nigdy nie wróci do domu - ich próby zakończyły się zgonem.

Warszawa w czołówce smutnego rankingu

Stolica, mimo dostępu do specjalistów i szpitali, nie jest wolna od kryzysu suicydalnego. Dane pokazują, że problem dotyka dzieci w każdym wieku. Najbardziej przerażające są liczby dotyczące najmłodszych. W grupie wiekowej 7-12 lat w Warszawie doszło do 3 prób samobójczych. W grupie nastolatków (13-18 lat) liczba ta skacze drastycznie do 126 przypadków.

W skali całego Mazowsza sytuacja wygląda jeszcze gorzej. Województwo mazowieckie odnotowało łącznie 170 prób samobójczych nieletnich, z czego 15 zakończyło się śmiercią. Warszawa stanowi więc znaczącą większość tego tragicznego bilansu.

Polska w kryzysie, choć widać światełko w tunelu

Fundacja GrowSPACE, która przeanalizowała dane policji, wskazuje, że w skali kraju mówimy o 1925 próbach samobójczych dzieci i młodzieży w 2025 roku. Aż 161 z nich zakończyło się śmiercią.

Najsmutniejsze dane dotyczą jednak najmłodszej grupy wiekowej, ponieważ między 7 a 12 rokiem życia Policja zarejestrowała 83 próby samobójcze oraz 5 dokonanych samobójstw

wylicza Dominik Kuc z Fundacji GrowSPACE.

Jest jednak cień nadziei. Eksperci zauważają, że lawinowy wzrost, z którym mierzyliśmy się w ostatnich latach, wyhamował. - Jednocześnie, dane z ubiegłych lat pokazują, że tendencja wzrostowa w przypadku prób samobójczych dzieci i młodzieży została zahamowana - zauważa Dominik Kuc. - Nie ma już skokowych wzrostów wśród najmłodszych osób, które targnęły się na swoje życie - dodaje.

Szkoła musi przestać być "przechowalnią"

Zatrzymanie wzrostu to jednak za mało. Liczby wciąż są ogromne, a każda z nich to osobisty dramat dziecka i jego bliskich. Co musi się zmienić? Zdaniem Dominika Kuca kluczowa jest edukacja i otwarte mówienie o problemach.

Programy edukacyjne włączane do szkół muszą w sposób długoterminowy podejmować tematykę zdrowia psychicznego

- podkreśla ekspert. - To nie jest temat, którego należy się wstydzić, wręcz przeciwnie, z młodymi ludźmi należy rozmawiać wprost - dodaje.

Według Kuca szkoła nie może udawać, że problem nie istnieje. – W szkołach trzeba otwarcie mówić o wyzwaniach, przeciwdziałaniu przemocy rówieśniczej, higienie cyfrowej czy sposobach wsparcia – zaznacza członek zarządu Fundacji GrowSPACE. – Tylko działania długofalowe mają sens i pokazują efekty – kwituje.

Eksperci liczą na to, że rząd nie odpuści tematu. Dominik Kuc wyraża nadzieję, że resorty edukacji i zdrowia będą współpracować.

- Mam nadzieję, że Ministerstwo Edukacji Narodowej będzie kontynuować profilaktykę przemocy w szkołach, w postaci tygodnia przeciwko przemocy rówieśniczej czy projektach Narodowego Programu Zdrowia - mówi. Zwraca też uwagę na konieczność dofinansowania leczenia. - Ministerstwo Zdrowia z kolei powinno w mojej ocenie kontynuować inwestycje w psychiatrię dzieci i młodzieży, które w 2025 roku były rekordowe – dodaje.

Depresja to nie "bunt nastolatka"

Eksperci współpracujący z fundacją przestrzegają przed bagatelizowaniem objawów. To, co rodzice czasem biorą za fanaberie czy gorszy dzień, może być wołaniem o pomoc. Danuta Sowińska, suicydolożka, zwraca uwagę na niepokojący wzrost zgonów w grupie 7-18 lat - ze 127 w 2024 roku do 161 w 2025 roku. Podkreśla, że depresja wciąż bywa lekceważona.

Kluczem do pomocy jest obecność i brak oceny. Jak mówi Krystyna Piątkowska, psychoedukatorka GrowSPACE, próba samobójcza to efekt "długotrwałego przeciążenia emocjonalnego". Dzieciom brakuje narzędzi do radzenia sobie z emocjami, a nam - dorosłym - często brakuje czasu i uważności.

Masz problemy? Gdzie szukać pomocy?

Jeśli Ty lub ktoś z Twoich bliskich przeżywa trudności, nie czekaj. Skorzystaj z bezpłatnych numerów pomocowych:

116 111 – całodobowy Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży

800 12 12 12 – całodobowy Dziecięcy Telefon Zaufania Rzecznika Praw Dziecka

800 70 22 22 – całodobowe Centrum Wsparcia dla osób dorosłych w kryzysie psychicznym

116 123 – całodobowy Telefon wsparcia emocjonalnego dla dorosłych

112 – numer alarmowy w sytuacjach zagrożenia życia