Nie żyje Fredo Ojda. Wybitny artysta i "dobry duch" ursynowskiej kultury

Ursynów stracił wielkiego artystę i animatora kultury. 13 lutego 2026 roku, w wieku 86 lat, zmarł Fredo Ojda – twórca performansów, grafik i wieloletni kierownik artystyczny Galerii Działań na Imielinie. Jego sztuka uczyła uważności, a on sam był człowiekiem niezwykle otwartym i pogodnym.

Fredo Ojda był postacią nierozerwalnie związaną z Ursynowem. Przez niemal cztery dekady, w latach 1988–2024, kierował Galerią Działań przy ulicy Marco Polo 1, działającą w strukturach Spółdzielni Mieszkaniowo-Budowlanej "Imielin". To niewielkie miejsce, dzięki jego autorskiej wizji, stało się ważnym punktem na mapie artystycznej Warszawy, a dla samego Ojdy – głównym polem aktywności.

Mistrz ciszy i uważności

Jego twórczość, rozpoczęta we wczesnych latach 70., koncentrowała się na działaniach w przestrzeni natury i obiektach postindustrialnych. Były to często akcje efemeryczne, integrowane z otaczającym pejzażem, wykorzystujące światło i naturalny ogień.

W epoce ogromnej ekspresji, hałasu, licytacji krzyku — Ojda stara się postępować wprost przeciwnie: jego prace są maksymalnie ściszone i skrajnie oszczędne w gestach. Artysta stara się nie powiększać chaosu współczesnego świata. Nie dąży do burzenia i budowania od podstaw, ale do ochrony świata takim, jakim on jest.

- pisał o nim krytyk sztuki Jerzy Ludwiński.

Ojda nie tworzył sztuki dla samego efektu. Andrzej Kostołowski, uznany historyk sztuki, zauważał:

Ojda zdaje się nam ukazywać jeszcze raz, że przechodząc przez lasy i pola, nie widzimy nic. Woła do nas, abyśmy zauważyli.

Galeria Działań – jego dzieło życia

Fredo Ojda traktował prowadzenie galerii jako formę artystycznej wypowiedzi. W sposób empatyczny i partnerski współpracował ze środowiskiem twórczym, organizując wystawy, które korespondowały z przestrzenią i tworzyły nową jakość. Zaledwie rok temu, w lutym 2025 roku, mieszkańcy Ursynowa mieli okazję podziwiać retrospektywną wystawę jego prac pt. „Otwarte Czasoprzestrzenie”. Była to okazja do spotkania z artystą, który mimo wieku pozostawał aktywny i pełen energii.

Był naszą dumą, do końca aktywny, pomimo swojego wieku. Pamiętamy jego uśmiech na wernisażu tej wystawy. Był bardzo otwartym i pogodnym człowiekiem.

- wspominają przedstawiciele Spółdzielni Mieszkaniowo-Budowlanej Imielin.

Pożegnanie artysty

Fredo Ojda pozostawił po sobie bogaty dorobek artystyczny. Jego prace – grafiki, fotografie i rysunki – znajdują się w najważniejszych polskich kolekcjach, m.in. w Muzeum Narodowym w Warszawie, Zachęcie czy Muzeum Sztuki w Łodzi. Był wielokrotnie nagradzany za zasługi dla kultury, m.in. medalem "Zasłużony Kulturze Gloria Artis" oraz Nagrodą Specjalną Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Ostatnie pożegnanie Freda Ojdy odbędzie się 27 lutego o godzinie 13 na cmentarzu w Pyrach.