Biblioterapia – 7 zastosowań, które warto poznać, jeśli pracujesz z dziećmi, młodzieżą lub dorosłymi

Dziecko nie chce rozmawiać o kłopotach w szkole, ale chętnie opowiada o bohaterze, który przeżywa podobne trudności. Dorosłemu też bywa łatwiej mówić o cudzych doświadczeniach. Biblioterapia wykorzystuje literaturę do wspierania takich rozmów, a jej metod możesz uczyć się na studiach podyplomowych. Poznaj siedem zastosowań tej metody.

Najpierw bohater, potem własne uczucia

Rozmowa o przeżyciach bohatera bywa łatwiejsza niż opowiadanie o sobie. Dystans wobec przedstawionej historii może pomóc uczestnikowi nazwać emocje postaci, a później, jeśli będzie na to gotowy, odnieść je do własnych doświadczeń.

Pierwsze zastosowanie biblioterapii to pomoc w rozpoznawaniu i rozumieniu emocji. Kilkulatek zastanawia się, dlaczego lis z opowiadania płacze po utracie przyjaciela. Nastolatek może z kolei dostrzec, że za złością bohatera kryje się poczucie odrzucenia. Takie rozmowy pomagają lepiej zrozumieć, co wpływa na zachowanie ludzi.

Drugie zastosowanie to wzmacnianie poczucia własnej wartości. Historia postaci, która popełnia błędy, ale stopniowo uczy się radzić sobie z trudnościami, może zachęcić do rozmowy o własnych niepowodzeniach. Uczestnik ma okazję zastanowić się, dlaczego pojedynczy błąd nie powinien decydować o tym, jak ocenia samego siebie.

Odrzucenie i samotność łatwiej omówić na przykładzie bohatera

Trzecie zastosowanie biblioterapii to wsparcie w radzeniu sobie z odrzuceniem. Dziecko pominięte podczas wspólnej zabawy albo dorosły po rozstaniu może odnaleźć w historii bohatera doświadczenia podobne do własnych. Rozmowa o tym, jak postać poradziła sobie z trudną sytuacją, pozwala zastanowić się nad możliwymi sposobami reagowania.

Czwartym zastosowaniem jest wspieranie osób wycofanych z kontaktów społecznych. Uczestnik, który rzadko zabiera głos w grupie, może początkowo czuć się swobodniej, wypowiadając się o przeczytanym opowiadaniu. Stopniowo takie rozmowy mogą ułatwiać mu włączanie się we wspólne zajęcia.

Piąte zastosowanie dotyczy budowania relacji między uczestnikiem a osobą prowadzącą spotkanie. Wspólna lektura daje temat, do którego można wrócić podczas kolejnej rozmowy. Zamiast od razu pytać o osobiste przeżycia, prowadzący może nawiązać do zachowania bohatera i sprawdzić, czy uczestnik chce podzielić się własnymi przemyśleniami.

Kiedy książka pomaga oswoić życiowe zmiany?

Przeprowadzka do innego miasta albo pierwszy dzień w przedszkolu budzą niepewność. Podobne emocje towarzyszą czasem osobom dorosłym, które rozpoczynają nową pracę lub przechodzą na emeryturę.

W takich sytuacjach biblioterapia znajduje kolejne zastosowanie, czyli wspieranie adaptacji do zmian. Opowieść o bohaterze, który mierzy się z nowymi okolicznościami, pozwala porozmawiać o obawach związanych z nieznaną sytuacją.

Siódme zastosowanie biblioterapii to rozwijanie empatii. Czytając historię przedstawioną z perspektywy innej osoby, uczestnik poznaje jej sposób myślenia i motywy postępowania. Pytania o to, dlaczego bohater zachował się w określony sposób, zachęcają do uwzględniania uczuć innych ludzi. Takie ćwiczenia mogą być pomocne podczas rozmów o relacjach w rodzinie lub grupie rówieśniczej.

Jak przygotować się do prowadzenia zajęć biblioterapeutycznych?

Dobór książki zależy od tego, z kim pracujesz i jaki temat chcesz poruszyć. Inaczej poprowadzisz rozmowę z dzieckiem, które uczy się rozpoznawać emocje, a inaczej z dorosłym zmagającym się z samotnością. Warto więc wiedzieć, jak przygotować pytania zachęcające do refleksji i reagować, gdy przeczytana historia przywoła trudne wspomnienia.

Taką wiedzę rozwiniesz na studiach podyplomowych z biblioterapii z elementami bajkoterapii w Wyższej Szkole Kształcenia Zawodowego. Podczas nauki poznasz metody pracy z tekstem literackim i zasady opracowywania scenariuszy zajęć biblioterapeutycznych. Dowiesz się również, jak wykorzystywać bajkoterapię do wspierania rozwoju emocjonalnego dzieci. Program obejmuje także zastosowanie biblioterapii w pracy z seniorami.

Jeśli interesują Cię również inne formy wspierania osób doświadczającym różnych trudności, sprawdź studia z terapii zajęciowej w ofercie WSKZ. W trakcie nauki poznasz metody planowania zajęć dostosowanych do możliwości uczestników oraz sposoby wspierania ich samodzielności poprzez różne formy aktywności.

Na stronie wskz.pl znajdziesz programy studiów oraz aktualne informacje o rekrutacji. Zapoznaj się z ofertą i wybierz studia, które pomogą Ci rozwijać umiejętności przydatne w pracy z innymi ludźmi.