Pęknięcie ramy wózka widłowego, wysięgnika żurawia, konstrukcji podestu lub suwnicy wymaga czegoś więcej niż sprawnego wykonania spoiny. Naprawa dotyczy urządzenia, którego stan wpływa na bezpieczeństwo operatorów, ładunku i otoczenia. Dlatego przepisy określają, kto może prowadzić takie prace, jakie kwalifikacje musi mieć personel oraz jak przygotować dokumentację dla właściwej jednostki dozoru technicznego.   

Uprawnienie zakładu i kwalifikacje spawacza to dwa odrębne wymagania

Naprawę urządzenia objętego dozorem powinien prowadzić zakład, który ma uprawnienie właściwej jednostki dozoru technicznego do naprawy danego rodzaju urządzeń. Sam certyfikat spawacza nie wystarcza. UDT sprawdza również organizację pracy w firmie, stosowane technologie, wyposażenie, kontrolę jakości, możliwość wykonania badań oraz kwalifikacje osób odpowiedzialnych za naprawę.

Osoba wykonująca spoiny także musi potwierdzić swoje umiejętności. Spawacz powinien mieć kwalifikacje odpowiednie do metody spawania, grupy materiałowej, rodzaju złącza, pozycji spawania i zakresu pracy. Uprawnienie zakładu oraz kwalifikacje konkretnego pracownika muszą więc odpowiadać planowanej naprawie.

Zakres uprawnienia musi obejmować dane urządzenie

Firma nie może automatycznie naprawiać każdego urządzenia dozorowego tylko dlatego, że ma uprawnienia do prac spawalniczych. Decyzja właściwej jednostki dozoru określa zakres działalności zakładu. Może on obejmować na przykład wózki jezdniowe podnośnikowe, żurawie, suwnice, podesty ruchome, wciągniki, układnice magazynowe albo urządzenia do przemieszczania kontenerów.

Przed zleceniem prac trzeba zatem sprawdzić nie tylko dokumenty spawacza, lecz także zakres uprawnienia firmy. Ma to szczególne znaczenie przy naprawach części nośnych, takich jak ramy, maszty, wysięgniki, podpory, karetki i konstrukcje wsporcze. To samo dotyczy materiałów i metod spawania, ponieważ decyzja dozoru oraz dokumentacja technologiczna wyznaczają dopuszczalny sposób prowadzenia prac.

Naprawę trzeba uzgodnić przed rozpoczęciem spawania

Naprawa oznacza przywrócenie urządzeniu stanu zdatności użytkowej. W większości przypadków wykonawca lub eksploatujący musi uzgodnić jej sposób z właściwą jednostką dozoru technicznego. UDT wskazuje, jakie dokumenty należy przedstawić i w jaki sposób przeprowadzić prace. Wyjątki mogą dotyczyć urządzeń objętych dozorem uproszczonym oraz urządzeń oznaczonych przez producenta znakiem dozoru technicznego.

Dokumentacja naprawy zwykle opisuje uszkodzenie, zakres prac, materiał, sposób przygotowania złącza, technologię spawania oraz planowane badania. Zakład nie powinien rozpoczynać ingerencji w konstrukcję przed ustaleniem tych wymagań. Doraźne zaspawanie pęknięcia może zmienić geometrię części, wprowadzić naprężenia albo utrudnić późniejszą ocenę przyczyny awarii.

Technologia spawania i badania potwierdzają jakość prac

Zakład prowadzi spawanie według zatwierdzonej instrukcji technologicznej WPS, opartej na odpowiedniej kwalifikacji technologii WPQR. Dokumenty określają między innymi metodę spawania, materiał dodatkowy, przygotowanie brzegów, parametry procesu i wymagania cieplne.

Po naprawie zakład może zlecić badania nieniszczące. Zakres zależy od rodzaju urządzenia, miejsca uszkodzenia i uzgodnionej technologii. Stosuje się między innymi badania wizualne, penetracyjne, magnetyczno-proszkowe lub ultradźwiękowe. Wyniki badań wraz z protokołami spawalniczymi, atestami materiałowymi i dokumentacją powykonawczą tworzą podstawę do oceny naprawy.

Zwykły warsztat spawalniczy nie zawsze może podjąć się zlecenia

Warsztat może dobrze spawać konstrukcje stalowe, a mimo to nie spełniać wymagań dla urządzeń dozorowych. Brak odpowiedniego uprawnienia zakładu, kwalifikacji spawacza albo uzgodnionej technologii może uniemożliwić późniejszy odbiór urządzenia. Eksploatujący naraża się wtedy na kolejne koszty, dłuższy przestój i konieczność ponownego wykonania prac.

Obsługa napraw spawalniczych w Lubritech

Lubritech wykonuje naprawy spawalnicze UDT urządzeń transportu bliskiego i instalacji technologicznych. Zakres obejmuje między innymi wózki widłowe, suwnice, żurawie, podesty, dźwigniki, układnice magazynowe, wciągniki, wciągarki oraz urządzenia do przemieszczania kontenerów. Firma prowadzi ocenę techniczną, przygotowuje technologię naprawy, wykonuje spawanie i kompletuje dokumentację potrzebną do odbioru przez UDT, TDT lub WDT. W razie potrzeby organizuje także badania nieniszczące.

Kwalifikacje trzeba sprawdzić przed przekazaniem urządzenia

Naprawę spawalniczą urządzenia podlegającego dozorowi powinien wykonać uprawniony zakład przy udziale spawaczy o kwalifikacjach odpowiadających danej pracy. Przed zleceniem naprawy sprawdź zakres decyzji dozoru, sposób uzgodnienia technologii i listę dokumentów powykonawczych. Lubritech może przeprowadzić cały proces od oceny uszkodzenia do przygotowania urządzenia i dokumentacji do dalszych czynności odbiorowych.