Jednym z rozwiązań przewidzianych dla osób zadłużonych, które nie są w stanie samodzielnie regulować swoich zobowiązań pieniężnych, jest ogłoszenie upadłości konsumenckiej. Postępowanie to umożliwia wyjście z pętli zadłużenia poprzez sądowe uregulowanie sytuacji finansowej dłużnika oraz ograniczenie dalszego narastania długów. Artykuł wyjaśnia, czym jest upadłość konsumencka, kto może z niej skorzystać oraz jakie zobowiązania mogą zostać objęte umorzeniem. Przedstawia także kategorie długów, które zgodnie z przepisami prawa upadłościowego nie podlegają umorzeniu.

Czym jest upadłość konsumencka?

Upadłość konsumencka to sądowe postępowanie przewidziane dla osób fizycznych, które stały się niewypłacalne i nie są w stanie terminowo regulować swoich zobowiązań pieniężnych. Jej celem jest uporządkowanie sytuacji finansowej dłużnika oraz rozliczenie wszystkich wierzycieli w ramach jednego postępowania.

Postępowanie upadłościowe obejmuje ustalenie majątku dłużnika, jego dochodów oraz zakresu zadłużenia. Na tej podstawie sąd określa zasady spłaty zobowiązań, najczęściej w formie planu spłaty wierzycieli, który jest dostosowany do realnych możliwości finansowych dłużnika.

W toku postępowania sąd bierze pod uwagę sytuację osobistą dłużnika, jego możliwości zarobkowe, koszty utrzymania oraz potrzeby osób pozostających na jego utrzymaniu. W wielu przypadkach prowadzi to do częściowego umorzenia zobowiązań, których spłata nie jest możliwa nawet przy zachowaniu należytej staranności.

Z chwilą ogłoszenia upadłości wszelkie postępowania egzekucyjne zostają wstrzymane, a dalsze rozliczenia z wierzycielami odbywają się wyłącznie w ramach postępowania prowadzonego przez syndyka pod nadzorem sądu.

Jakie są zalety upadłości konsumenckiej?

Upadłość konsumencka nie prowadzi automatycznie do całkowitego umorzenia wszystkich zobowiązań, jednak w wielu przypadkach umożliwia ich znaczące ograniczenie i spłatę na warunkach dostosowanych do sytuacji finansowej dłużnika.

Do najważniejszych korzyści tego rozwiązania należą:

• wstrzymanie egzekucji komorniczych oraz zakończenie presji windykacyjnej,

• objęcie wszystkich zobowiązań jednym postępowaniem sądowym,

• ustalenie planu spłaty wierzycieli uwzględniającego dochody i koszty utrzymania dłużnika,

• możliwość częściowego umorzenia długów, których spłata nie jest realnie wykonalna,

• ochrona części dochodów oraz niezbędnych składników majątku,

• stopniowe przywrócenie stabilności finansowej po zakończeniu postępowania.

Aby w pełni skorzystać z rozwiązań przewidzianych w przepisach, postępowanie powinno być odpowiednio przygotowane i przeprowadzone, najlepiej przy wsparciu doświadczonego doradcy restrukturyzacyjnego.

Jakie warunki trzeba spełnić, aby skorzystać z upadłości konsumenckiej?

Z upadłości konsumenckiej może skorzystać osoba spełniająca warunki określone w przepisach prawa upadłościowego. W szczególności musi ona:

• być osobą fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej lub osobą, która zakończyła jej prowadzenie,

• znajdować się w stanie niewypłacalności, czyli nie być w stanie terminowo regulować swoich zobowiązań pieniężnych,

• posiadać zadłużenie wobec jednego lub wielu wierzycieli,

• przedstawić sądowi pełne i rzetelne informacje dotyczące swojego majątku, dochodów oraz zobowiązań.

Przyczyny powstania niewypłacalności nie mają wpływu na samo ogłoszenie upadłości, natomiast mogą zostać uwzględnione przez sąd na etapie ustalania planu spłaty wierzycieli.

Jakie rodzaje długów mogą zostać umorzone w upadłości konsumenckiej?

Upadłość konsumencka obejmuje co do zasady zobowiązania powstałe przed dniem ogłoszenia upadłości, które nie zostały wyłączone spod umorzenia w przepisach prawa.

Do długów, które mogą zostać objęte umorzeniem, należą m.in.:

• kredyty bankowe i pożyczki konsumenckie,

• zobowiązania wobec firm pożyczkowych i windykacyjnych,

• zadłużenie z tytułu kart kredytowych i debetów,

• długi wynikające z umów cywilnoprawnych, w tym pożyczek prywatnych,

• zaległości czynszowe oraz zadłużenie wobec wspólnot i spółdzielni mieszkaniowych,

• wybrane zobowiązania publicznoprawne, w tym część długów wobec urzędu skarbowego lub ZUS, o ile nie należą do ustawowych wyjątków.

Zakres i sposób umorzenia zobowiązań każdorazowo zależy od indywidualnej sytuacji dłużnika oraz treści orzeczenia sądu.

Które długi nie podlegają umorzeniu w upadłości konsumenckiej?

Prawo upadłościowe przewiduje katalog zobowiązań, które nie mogą zostać umorzone niezależnie od przebiegu postępowania i sytuacji finansowej dłużnika. Do zobowiązań tych należą w szczególności:

• zobowiązania alimentacyjne, w tym zaległości alimentacyjne oraz należności wobec Funduszu Alimentacyjnego,

• zobowiązania wynikające z obowiązku naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za wyrządzenie szkody na osobie, rozstrój zdrowia, niezdolność do pracy lub śmierć,

• grzywny, nawiązki oraz inne świadczenia orzeczone w sprawach karnych i wykroczeniowych,

• zobowiązania powstałe po ogłoszeniu upadłości, które dłużnik ma obowiązek regulować na bieżąco,

• długi umyślnie zatajone przez dłużnika w toku postępowania upadłościowego.

Pomoc i wsparcie w postępowaniu upadłościowym – co warto wiedzieć?

W praktyce prawidłowe przygotowanie wniosku oraz prowadzenie postępowania upadłościowego wymaga znajomości przepisów prawa upadłościowego oraz aktualnej praktyki sądowej. Wsparcie prawnika specjalizującego się w prawie upadłościowym może pomóc bezpiecznie przejść przez cały proces - od analizy sytuacji dłużnika, przez przygotowanie dokumentów, aż po zakończenie postępowania i wykonanie planu spłaty wierzycieli.

Więcej informacji o upadłości konsumenckiej na stronie: https://alicjadobosz.pl/

Źródło:
Ministerstwo Sprawiedliwości, Upadłość konsumencka oraz układ konsumencki. Praktyczny poradnik dłużnika, Warszawa
https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/upadlosc-konsumencka-i-uklad-konsumencki--praktyczny-poradnik-dluznika