Zapomniany ojciec polskiego komiksu przy ratuszu! Rysował na... urzędowych aktach

Wyleciał z urzędu za rysunki na ważnych aktach, z Juliuszem Kossakiem należał do pierwszej warszawskiej cyganerii, a jego historyjki obrazkowe sprzed ponad 160 lat uważa się za jedne z pierwszych polskich komiksów. Dziś mało kto pamięta Franciszka Kostrzewskiego. Na 200. rocznicę jego urodzin przy ursynowskim ratuszu stanęła plenerowa wystawa jego szkiców z XIX-wiecznej Warszawy. Warto zobaczyć!

Wystawę "Franciszek Kostrzewski - Szkice z życia XIX-wiecznej Warszawy" można oglądać w Galerii przy Ratuszu, czyli na plenerowych tablicach przy urzędzie dzielnicy przy Al. KEN 61, obok stacji metra Imielin. Ekspozycja potrwa do 18 grudnia, a obejrzeć ją można o każdej porze, bez biletów. Na tablicach są akwarele, karykatury i rysunki humorystyczne z XIX-wiecznej prasy, a w tle stare fotografie Warszawy, m.in. Kolumny Zygmunta.

To okazja, by poznać dorobek artysty i odkryć, jak wiele o historii miasta mogą opowiedzieć rysunki przedstawiające pozornie zwyczajne chwile z życia dziewiętnastowiecznej Warszawy

- zachęca wiceburmistrz Ursynowa Klaudiusz Ostrowski.

Uważni spacerowicze wyłapią jednak wpadkę. Na każdej tablicy wielkimi literami wydrukowano "Franiszek Kostrzewski", bez litery "c". Ten drobny zgrzyt nie umniejsza jednak zawartości.

Rysował na... urzędowych aktach!

Kostrzewski urodził się 19 kwietnia 1826 roku w Warszawie, w rodzinie niezamożnego urzędnika, rządcy jednego z pałaców przy ul. Królewskiej. Nauka w gimnazjum szybko go znudziła, bo od dziecka pasjonował go tylko rysunek. Ojciec miał wobec niego inne plany i załatwił mu posadę w jednym z warszawskich urzędów. Kariera urzędnicza skończyła się szybko: naczelnik zwolnił młodego Franciszka, gdy zobaczył jego rysunki na ważnych dokumentach. Ojciec się poddał i w 1844 roku 18-latek zaczął studia w nowo otwartej Szkole Sztuk Pięknych.

Uczył się m.in. u Jana Feliksa Piwarskiego, Chrystiana Breslauera i Aleksandra Kokulara. Z Wojciechem Gersonem, Juliuszem Kossakiem, Henrykiem Pillatim i innymi kolegami stworzył pierwszą warszawską cyganerię artystyczną, skupioną wokół fotografa i rysownika-amatora Marcina Olszyńskiego. Młodzi artyści razem wędrowali pieszo po kraju i szkicowali. Jedna z tablic na Ursynowie pokazuje karykaturę, na której Kostrzewski narysował siebie i Kossaka udających jazdę konną, bo konie były ulubionym tematem obrazów Kossaka. Na początku lat 50. Kostrzewski pod kierunkiem Pillatiego malował też dekoracje na parowcach.

Kronikarz Warszawy i ojciec polskiego komiksu

Po podróży przez Niemcy do Paryża w 1856 roku Kostrzewski osiadł w Warszawie i zajął się głównie ilustracją, a po 1870 roku niemal całkiem porzucił malarstwo. Współredagował satyryczne pismo "Wolne Żarty", a jego rysunki ukazywały się w "Tygodniku Ilustrowanym", "Kłosach", "Musze" i "Wędrowcu". Ilustrował książki Bolesława Prusa i Józefa Ignacego Kraszewskiego, a także "Pana Tadeusza". Z równą sympatią i humorem portretował robotników, dorożkarzy, przekupki z bazarów, służące, urzędników i zubożałą szlachtę, a także przybyszów z prowincji, którzy gubili się w wielkim mieście.

3 października 1859 roku w "Tygodniku Ilustrowanym" ukazał się pierwszy odcinek jego "Historyi Jedynaczka w 32 obrazkach", jednej z najstarszych polskich historii obrazkowych. Rok później opublikował "Historyę Jedynaczki w 22 obrazkach". Dlatego Kostrzewskiego uważa się za prekursora polskiego komiksu, choć za początek gatunku przyjmuje się dopiero przygody "szalonego Grzesia" z lwowskiego "Szczutka" z 1919 roku.

Artysta zmarł 30 września 1911 roku i spoczywa na Powązkach. W 1891 roku wydał "Pamiętnik", w którym tak podsumował swoje życie: "Obejrzawszy się na siebie, spostrzegam, żem już przestąpił Rubikon, to jest sześćdziesiątkę, muszę jednak przyznać, żem przeżył tę szmatę czasu, względnie powiedziawszy, bardzo szczęśliwie".

::addons{"type":"fotoreport-slider","item":"7018"}