Ursynów to nie tylko blokowisko, którego budowa rozpoczęła się 45 lat temu. To także dziedzictwo 22 wsi, które wchłonęła dzisiejsza dzielnica. O ich historiach i "rdzennych" mieszkańcach południa Warszawy opowiada bardzo interesująca wystawa otwarta w Ursynowskim Centrum Kultury.

Pierwsze ślady obecności człowieka na terenie dzisiejszego Ursynowa datowane są na 6000 lat przed naszą erą. W Moczydle i Lesie Kabackim znaleziono krzemienne narzędzia do obróbki skóry. Z pól wilanowskich i Służewa pochodzą z kolei ślady osadnictwa stałego datowane na 1300-400 rok p.n.e. Jeśli więc - pionierzy osiedli ursynowskich wybudowanych w latach 70. XX wieku - myślą, że byli tu pierwsi, to niestety się mylą, choć ich wspomnienia wywołują dziś duży sentyment.

- Tu mieszkają jeszcze wielopokoleniowe rodziny, które pamiętają czasy, gdy nie był to Ursynów, bo te tereny zostały włączone w granice Warszawy w 1952 roku - mówił w sobotę Krzysztof Czubaszek, dyrektor UCK na otwarciu wystawy „200 lat Ursynowa, 45 lat osiedla Ursynow".

- Wystawa jest efektem naszych wieloletnich badań i stypendiów twórczych. Udało nam się przeprowadzić kilkuletnie badania etnograficzne, pierwsze takie na Ursynowie. Moje zainteresowanie Ursynowem zaczęło się w 2009 roku, gdy przeczytałam, że ma powstać skansen ursynowski - mówiła Małgorzata Jaszczołt z Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie, która wraz z Julią Wróblewską zorganizowała wystawę.

Przedursynowskie rody

Autorki wykonały setki zdjęć, przeprowadziły setki wywiadów z "rdzennymi" mieszkańcami Ursynowa. Są zachwycone kultywowaniem tradycji i pamięci przez ursynowskie stare rody oraz przebijającymi się jeszcze przed współczesne zmiany pozostałościami po dawnych wsiach, np. starymi chałupami na Nowoursynowskiej czy Kokosowej.

- Możemy wejść w zakątki, gdzie widać układ wsi, dawne domy, pozostałości. Zachęcam do spacerów po tych terenów - powiedziała Jaszczołt.

Rody te uprawiały tutejszą bardzo żyzną ziemię z dziada pradziada. Majchrzakowie, Mrówkowie, Latoszkowie, Chodzeniowie, Chrzanowscy, Sakowscy czy Karniewscy - to nazwiska znane na Ursynowie także dziś. Każda z dawnych wsi miała swoją specjalizację. Akurat przedursynowskie tereny były warzywniczym zapleczem Warszawy.

- Uprawiano tu głównie marchew, warzywa korzeniowe - dopowiadali państwo Latoszkowie, członkowie rodu zamieszkującego od pokoleń Kabaty. - Na Wolicy były ogórki. To było wożone na targi na Okęciu, wcześniej na Grójecką, oraz na Pragę. Tam z kolei były lepsze ceny - mówił Jacek Latoszek.

Pyry, Dąbrówka, Grabów, Wolica...

Do dziś na terenie naszej dzielnicy widać układ dawnych wsi przyłączonych do Warszawy. Dąbrówka, Grabów, Imielin, Jeziorki, Kabaty, Moczydło, Pyry, Wolica, Wyczółki - to nazwy zachowane i używane dziś do określania poszczególnych ursynowskich osiedli. Mają bogatą historię i tradycje, kultywowane w szczątkowej postaci do dziś.  Na starych Kabatach czy Powsinie do dziś święci się pola.

Z historią starych ursynowskich rodów i terenów wchodzących w skład dzisiejszego Ursynowa można zapoznać się w galerii UCK "Alternatywy" przy ul. Gandhi 9. Na planszach zobaczymy zdjęcia, wypowiedzi dawnych mieszkańców i historię w pigułce dawnych wsi.

[ZT]19363[/ZT]

[ZT]19536[/ZT]

[ZT]21437[/ZT]

[ZT]11727[/ZT]