Wyjątkowa wystawa na Ursynowie. Wielkie nazwisko!

Pierwszy wielki obraz namalował, chlustając farbą do malowania garażu na płytę, którą przykrywał stół bilardowy. Dziś wielkoformatowe płótna Jerzego Skolimowskiego, reżysera nagradzanego w Cannes, Wenecji i Berlinie, można oglądać na Ursynowie! 

Wystawę "Jerzy Skolimowski - reżyser, malarz" otwarto w sobotę 17 października, pierwszego dnia festiwalu Nowe Oświecenie. Obrazy wiszą w galerii na parterze Ursynowskiego Centrum Kultury "Alternatywy". Kuratorem jest Marcin Fedisz, który przygotował już m.in. berlińską wystawę malarstwa Skolimowskiego w 2023 roku. Prace wystawiane na Ursynowie powstały w ciągu ostatnich kilkunastu lat. Większość z nich to duże formaty, jak wyjaśniał sam artysta podczas spotkania z publicznością tuż po wernisażu.

Nieprzespane noce w Tokio

Początek tej historii przypomina scenę z filmu. Skolimowski mieszkał wtedy w Kalifornii i pojechał do Japonii na pokaz jednego ze swoich filmów. Z powodu różnicy czasu nie mógł spać, więc nocami chodził po pustym Tokio.

Kiedy widziałem je w zupełnej pustce, to wtedy do głosu dochodziły te znaki, które wiszą na każdym kroku. Pełno jest tych drapieżnych, dramatycznych znaków, które robiły na mnie ogromne wrażenie.

- wspominał reżyser.

Ostatniego dnia kupił książki o kaligrafii. Zaraz po powrocie do domu wyniósł na trawnik dużą płytę ze sklejki, którą przykrywał stół bilardowy, i wylał na nią pomarańczową farbę przeznaczoną do pomalowania garażu. Gdy wyschła, linijką do mieszania farb zaczął chlapać ciemnym brązem coś na kształt japońskich znaków.

Następnego dnia rano zobaczyłem ku swojemu zdumieniu, że niechcący namalowałem coś w rodzaju szkieletu zwierzęcia. Uznałem, że właściwie to jest gotowy obraz.

- opowiadał Jerzy Skolimowski.

Obraz nazwał "Agonia". Potem namalował kilkanaście prac na płytach w amerykańskim formacie 4 na 8 stóp, czyli 2,5 metra na 1,25 metra. Dwie z nich, połączone w jeden kolorowy obraz z żółtą górą i ciemnoszarym dołem, można zobaczyć na Ursynowie.

Ucieczka od kina, wolność na płótnie

Do malowania skłoniła go porażka. Skolimowski bez ogródek nazywa swoją ekranizację "Ferdydurke" z 1991 roku "najgorszym filmem, jaki zrobił". Po niej zrobił sobie przerwę od kina, która zamiast kilku lat trwała 17, aż do "Czterech nocy z Anną" z 2008 roku. W malarstwie znalazł swobodę, której nie dawał mu film, praca zbiorowa pod presją producentów.

Maluję wyłącznie dla siebie. Maluję, żeby sobie samemu sprawić estetyczną przyjemność. Nie maluję dla widza, nie maluję niczego na sprzedaż.

- mówił.

Obrazy kalifornijskie są pełne koloru, a te malowane zimą na Sycylii i w Polsce zwykle ciemne i niemal monochromatyczne. Na Sycylii Skolimowski malował w XVI-wiecznej wieży zbudowanej w morzu niedaleko Palermo. Z fascynacji Japonią wzięła się też "Góra Fuji", którą widać od razu po wejściu do galerii.

W rogu sali wisi najnowsza praca, autoportret namalowany w Polsce. Jest mglisty, jakby rozmyty. Artysta przyznał, że nie jest pewien, czy obraz jest skończony, a jego "nieśmiałość" może mieć związek z nieudaną operacją zaćmy. Zauważył też, że niewiele osób podchodzi do autoportretu bliżej.

Reżyser, aktor, poeta i... bokser

Jerzy Skolimowski urodził się w 1938 roku w Łodzi. Prowadzący spotkanie Sebastian Smoliński nazwał go "dziesięcioboistą polskiej kultury". Był poetą i bokserem, współtworzył scenariusz "Noża w wodzie" Romana Polańskiego. Sam wyreżyserował ok. 20 filmów fabularnych, m.in.: "Rysopis" i "Walkower", "Start", nagrodzony Złotym Niedźwiedziem w Berlinie; "Fuchę" z Jeremym Ironsem;  "Essential Killing" oraz "IO", nagrodzony w Cannes i nominowany do Oscara.

W 2016 roku dostał w Wenecji Złotego Lwa za całokształt twórczości. Zagrał też w hollywoodzkich produkcjach, m.in. w "Białych nocach" i "Avengers".

Podczas spotkania na Festiwalu Nowe Oświecenie opowiadał też anegdoty. Jedna dotyczyła "Fuchy", na którą pieniądze na film zdobył, grając w tenisa z bogatym producentem. Pytany o hasło festiwalu "Co dalej z inteligencją?", nie krył pesymizmu wobec rozwoju sztucznej inteligencji.

Wystawę "Jerzy Skolimowski - reżyser, malarz" można oglądać w galerii UCK "Alternatywy" do 6 grudnia.

::addons{"type":"fotoreport-slider","item":"6966"}